Pianist Van Hove leidt zes dialecten

November Music pakt het ambitieus aan. Op de valreep van het eerste jaar van het nieuwe millennium wil het internationale festival in Den Bosch, Essen en Gent een overzicht bieden van de muzikale verworvenheden van de twintigste eeuw. Geen uitputtende evaluatie, maar een markering van hoogtepunten een aanpak die typerend is voor het festival, dat zich al negen jaar onderscheidt door zijn afkeer van de gemakkelijke middenweg.

De openingsavond werd gewijd aan `improvisatie' geen nieuwe, maar wel een in de vorige eeuw hervonden muziekvorm. De Belgische pianist Fred van Hove mocht de toon zetten met een door hem samengestelde International Improvisation Pool. Het gelegenheidssextet verenigde behalve verschillende nationaliteiten ook verschillende improvisatiedialecten. De energieke vrije improvisatie van de leider en zijn vaste triopartner saxofonist Luc Houtkamp, werd samengevoegd met de experimentele elektronica van Thomas Lehn en het anarchistische rock-en-theater-mengsel van gitarist Jacques Palinckx.

Vanwege dit verschil in achtergrond `praatten' de heren af en toe straal langs elkaar heen. Maar er waren genoeg momenten waarop ze elkaar vonden en de band versmolt tot een veelkoppig, in tongen sprekend muziekdier. De opening waarin Houtkamp en trombonist Johannes Bauer een sonoor kamerbreedtapijt van droge, lange noten neerlegden waar de andere vier staccato boven- en onderdoor speelden, was zo'n moment. Het gewedijver tussen knoppendraaier Lehn en Palinckx was een ander. Een ouderwets explosief collectief crescendo ontbrak niet, maar de improvisators toonden zich onder leiding van Van Hoven op accordeon ook van hun meest ingehouden kant. De luisterconcentratie was zodanig dat er zelfs geen oogcontact aan te pas kwam.

Ook The Necks, die na de pauze aantraden, keken elkaar niet aan en hielden hun ogen gedurende het hele concert zelfs stijf gesloten. Maar de leden van het Australische culttrio kunnen elkaar na jaren samenspel dan ook blindelings vinden. In de meer dan drie kwartier durende improvisatie verzette de groep de bakens in het ongedefinieerde territorium tussen jazz, ambient en minimal music. Zwevend op de golvende geluidslagen van Chris Abrahams' piano varieerde het drietal eindeloos op bezwerende miniatuurtjes. Maar hoe enerverend dit spel ook mag wezen, de muziek van The Necks heeft ook iets onbevredigends. Het is een lange opmaat tot een ontlading die nooit komt.

Festival: November Music. Gehoord: 15/11 in Muziekcentrum, Den Bosch. Festival t/m 20/11.

    • Edo Dijksterhuis