Kok moest de BMW in Londen missen, Jan Hoekema weet dat reizen geen pretje is maar PvdA'ers blijven veel op pad gaan

Veel is al gezegd en geschreven over die hilarische bijeenkomst, zondagavond twee weken geleden op Downingstreet 10, waar minister-president Kok en nog een aantal representanten van kleinere landen zichzelf aan tafel uitnodigden bij de 'groten uit Europa'. De Britse premier Blair had samen met de Duitse bondskanselier Schröder en de Franse president Chirac even willen bijpraten over de situatie in Afghanistan, maar toen andere Europese leiders daar lucht van kregen meldden zij zich één voor éen aan voor het informele diner. ,,British beef had never seemed so appetising'', merkte het in Londen uitgeven blad The Economist vorige week in een commentaar op.

In eigen land blijft ondertussen het beeld hangen van premier Kok die per politiewagen werd aangevoerd bij de ambtswoning van de Britse premier. Had dat niet wat chiquer gekund? Neen. Voor dit soort gevallen is bij uitstek een taak weggelegd voor de ambassade ter plekke, maar het toeval wilde dat ambassadeur mr W.O. baron Bentinck van Schoonheten dat weekeinde juist met de groenkleurige dienst-BMW, bekend van het opvallende nummerbord NL 1, en bekend van Kamervragen (de aanschafprijs bleek bijna 20 mille boven de richtprijs te liggen) in Edinburg verkeerde. Aldaar vond namelijk de jaarlijkse Apeldoorn (!) conferentie plaats, een ontmoeting tussen 40 Nederlanders en 40 Britten uit allerlei maatschappelijke sectoren. Onder hen ook de Nederlandse Tweede Kamerleden Frans Weisglas en Frans Timmermans. Het had de ambassadeur, chef de poste in Buitenlandse Zakenjargon, goed geleken dat zij in het Noorden van Engeland over goed vervoer konden beschikken. Vandaar de bediscussieerde BMW. Misbruik van deze faciliteit hebben de volksvertegenwoordigers overigens niet gemaakt. Twee keer liet het duo Frans & Frans zich met de NL 1 van hotel naar conferentieoord rijden en daar is het bij gebleven. En Kok? Voor zijn vertrek van de ambtwoning van Blair had de ambassade toch nog een normale auto kunnen regelen.

Voor een enkeling in de Kamer was deze anekdote wel weer het zoveelste bewijs dat een aantal van hun collega's zich bijna permanent laat fêteren in het buitenland. Niet verwonderlijk dat de veel reizende leden van de buitenlandcommissie het moeten ontgelden. Buitenlandwoordvoerder Jan Hoekema van D66 is een van hen. Net terug uit het Canadese Ottawa en in de startblokken voor een bijeenkomst van de Navo-assemblee in Washington (met onder anderen Colin Powell en Condoleeza Rice) laat hij vanuit de trein op weg naar een werkbezoek Susteren weten het verwijt te kennen. ,,Je merkt het als je terugkomt. Je ziet een meewarige blik of hoort een ironische opmerking. Toch is dat reizen helemaal geen pretje, zoals wel wordt gedacht. Je bent moe als je terugkomt en bovendien heb je nog een enorme leesachterstand. Maar het beeld is lekker businessclass vliegen en niet hoeven werken. Het is zelden zo geweest dat ik het idee had op een pretreis te zijn. Bovendien zorg ik ervoor dat ik altijd in de weekeinden reis. Ik heb tot nu toe maar één keer de fractievergadering en de stemmingen op dinsdag gemist omdat ik het buitenland zat.''

Maar Hoekema beseft dat ondanks de relativeringen zijnerzijds de `jalousie de métier' wel onuitroeibaar zal blijken te zijn. En dan te bedenken dat de buitenlandspecialisten die als gevolg van hun takenpakket veel over de grens bivakkeren, het volgens veel van hun collega's toch al zo gemakkelijk hebben. Terwijl een gewoon Kamerlid zich moet worstelen door loodzware wetteksten, hoeft een buitenlandwoordvoerder eigenlijk niet veel meer te doen dan regelmatig de International Herald Tribune doorbladeren, wordt wel gesmaald in de wandelgangen. Weinig doen, veel aanzien dat is het beeld. Want het lidmaatschap van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken geldt nog immer als zeer prestigieus. En dat geldt al helemaal voor het voorzitterschap.

Wat dat betreft is er toch nog een pleister op de wonde voor Jaap de Hoop Scheffer, de onlangs hardhandig afgezette CDA-leider. Hij mag na het vertrek van Margreeth de Boer naar Leeuwarden (zij wordt daar interim-burgemeester) de buitenlandcommissie leiden. Het eerste wat De Hoop Scheffer moet doen is een diplomatiek paspoort aanschaffen, dat aanzienlijk meer stempels kan bevatten dan een modaal paspoort. Bij het vertrek van De Boer somde Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven op waar de voorzitter van de buitenlandcommissie de afgelopen jaren zoal geweest was: China, Cyprus, Mali, vier landen in het Midden Oosten, Indonesië, Suriname, Slovenië en alle landen voor de Europese Unie die het halfjaarlijkse voorzitterschap hadden bekleed.

In een ver verleden was Relus ter Beek, de huidige commissaris van de koningin in Drenthe prominent lid van de Buitenlandcommissie. De smaak van reizen had hij eerder te pakken gekregen als internationaal secretaris van de PvdA. Hem achtervolgde het hardnekkige gerucht altijd de hotelsleutels als souvenir mee naar huis te nemen. Jammer dus dat de hotels van het niveau 'geschikt voor hoge buitenlandse delegaties' tegenwoordig allemaal over elektronische kaartjes beschikken. Nu resteren nog slechts de hotelzeepjes als aandenken.

En de overige Kamerleden? Hun reguliere zittingstermijn bedraagt vier jaar. Het derde jaar heet het `oogstjaar' te zijn. Het vierde jaar het 'reisjaar'. Vooral de mensen van wie de kans groot is dat ze niet terugkeren wil het laatste jaar nogal eens vernomen worden dat zij niet bij de vergadering aanwezig kunnen zijn `wegens verblijf buitenslands'. Het presidium van de Tweede Kamer heeft enkele jaren geleden een poging ondernomen, zicht te krijgen op de bezigheden van de leden van de Tweede Kamer elders in de wereld. Voor dat doel werd het `reisregister' in het leven geroepen. Hierin kunnen Kamerleden hun reizen vermelden, plus de financiering. Kwam de trip voor eigen rekening of betrof het een gesponsorde reis? Van belang is het woordje kunnen. Het is geen plicht, en dat blijkt dan ook wel uit het tot vandaag bijgewerkte reisregister over het jaar 2001. Afgaande op de lijst verblijven hoofdzakelijk Tweede-Kamerleden van de PvdA in het buitenland. Dat is niet zo getuige de vele afwezigheidsverklaringen die de voorzitter elke dinsdag voorleest. PvdA-ers zijn gewoon trouwe invullers van de lijst.

De Tweede Kamer behandelt deze week de begroting van het ministerie van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu. Op woensdag bespreekt de Kamer het Verdrag van Nice. In de Eerste Kamer worden de algemene politieke beschouwingen gehouden.

    • Mark Kranenburg