Arrestatiebevel

De elfde september heeft een juridische kettingreactie in de wereld tot gevolg gehad. Antiterreurmaatregelen gaan welhaast per definitie ten koste van de rechtsstaat. Dat ontslaat echter niet van de plicht de `collataral damage' te beperken. Minister Korthals (Justitie) heeft reden zich zorgen te maken over de ontwikkeling van een Europees arrestatiebevel. De regeringsleiders hebben gelast dat dit er koste wat het kost op korte termijn moet komen.

Een Europees arrestatiebevel betekent dat de autoriteiten van een lidstaat automatisch arrestaties op bevel van een andere staat op hun grondgebied uitvoeren. Zelfs als het gaat om handelingen die op eigen bodem worden getolereerd. Dat gaat zeer ver zodat een minimumvoorwaarde is dat het bevel ook werkelijk alleen wordt gebruikt voor terroristische delicten. Deze vormen immers de dwingende reden fundamentele beginselen bij uitlevering te doorbreken. Bovendien gaat het bij terrorisme om criminaliteit die zo zwaar is dat er inhoudelijk al gauw sprake is van dubbele strafbaarheid tussen het verzoekende en aangezochte land.

De Europese Commissie lijkt echter van de gelegenheid gebruik te willen maken een algemeen arrestatiebevel door te drukken dat ook geldt voor criminaliteit waarover men in redelijkheid van mening kan verschillen. Dit opent een doos van Pandora: drugsbeleid, euthanasie, acties à la Greenpeace. Maakt terreurbestrijding het werkelijk noodzakelijk dat een Ierse rechter een Nederlandse dokter mag laten oppakken die hier geheel legaal een abortus heeft uitgevoerd bij een Ierse vrouw?

Het Europese arrestatiebevel ,,vergt diepgaand overleg en eigenlijk tijd voor bezinning'', verzuchtte Korthals eind oktober, ,,maar er is weinig tijd beschikbaar''. De discussie is onder te grote tijdsdruk een onoverzichtelijke kluwen van regels en uitzonderingen geworden. Het beperken van de kans op ongelukken is volop de nadere ronde waard waartoe de Europese ministers van Justitie eind vorige week in arren moede besloten.