Sportevenementen versterken het stadsimago

Rotterdam geldt als dé sportstad van Nederland. Met dank aan de gemeente en de Stichting Rotterdam Topsport. ,,Sport is een prachtig en effectief beleidsinstrument.'

Wat de wethouder dacht toen hij vorige week las dat olympisch zwemkampioen Pieter van den Hoogenband overweegt om Eindhoven te verruilen voor Rotterdam? ,,Welkom, jongen. Maar bedenk wel: het bad laat nog even op zich wachten.'

Waarmee Nico Janssens, de Rotterdamse VVD-wethouder van Sport en Recreatie, niet de indruk wil wekken dat het ambitieuze plan voor de bouw van een voor Nederland uniek wedstrijdbad uiteindelijk in de la zal verdwijnen. Integendeel zelfs: ,,Wat is tweehonderd miljoen afgezet tegen de honderden miljoenen die de gemeente de komende jaren investeert? Wie alleen kijkt naar de kosten, krijgt nooit iets van de grond. Het haalbaarheidsonderzoek loopt nog, maar mijn gevoel zegt: het kan, zeker in deze stad.'

Het multifunctionele topsportcomplex Optrium, met behalve een modern 50-meterbad ook een overdekte atletiek-, wieler- en ijsbaan, past in het beleid van de stad die zichzelf graag mag afficheren als `dé sportstad van Nederland'. Die naam deed de Maasstad onlangs opnieuw eer aan door in samenwerking met de hockeybond en de hockeyclub Rotterdam in zes weken het Champions-Trophytoernooi te organiseren, na de terugtrekking van het Pakistaanse Lahore. ,,Nog geen twee dagen had de gemeente nodig om de uitdaging aan te gaan', zegt Janssens met gepaste trots.

Stuwende kracht achter de dadendrang is de Stichting Rotterdam Topsport. Wat tien jaar geleden begon als ,,een pioniersorganisatie met twee medewerkers' is volgens directeur Hans den Oudendammer inmiddels uitgegroeid tot ,,een professioneel bedrijf met tien fulltime-krachten en 84 sponsors, dat de belangen van de lokale top- en breedtesport in alle facetten behartigt'. Het jaarbudget van de stichting die tevens fungeert als olympisch steunpunt, bedraagt 4,5 miljoen gulden, een bedrag dat is opgebouwd uit subsidie- (2,7) en sponsorgelden (1,8).

Het geld wordt grotendeels besteed aan het werven en huisvesten van toernooien. Telde Rotterdam tien jaar geleden nog slechts drie aansprekende sportevenementen (ABN Amro-tennistoernooi, CHIO-paardenconcours en de marathon), inmiddels is dat aantal opgelopen tot dertig, variërend van de Koninkrijksspelen tot, zoals vorig jaar, de finale van Euro 2000. Momenteel dingt de City of Sports onder meer naar het WK honkbal en de EK judo, beide in 2005, en de eerstvolgende thuiswedstrijd van het Davis-Cupteam (tennis).

Het slagvaardige optreden sluit naadloos aan op het imago dat Rotterdam probeert uit te dragen: dat van de ondernemende stad die zweert bij het aloude sportcredo `niet lullen, maar poetsen'. Den Oudendammer: ,,Onze kracht is snel beslissen. Niet eindeloos vergaderen, nee, met behulp van het bedrijfsleven een doortimmerd plan op papier zetten, een belletje naar de bestuurders en pats boem aan de slag.'

Zelden of nooit vangt Den Oudendammer, oud-wethouder van Sport, bot bij zijn opvolger, voor wie topsport ,,om meerdere redenen een prachtig en effectief beleidsinstrument' is. Neem de citymarketing. Janssens: ,,Sportevenementen versterken ons imago, omdat de naam Rotterdam wordt geassocieerd met positieve emoties. Zowel in binnen- als in buitenland. Een dure advertentiecampagne weegt daar niet tegenop.'

Critici menen dat het oude minderwaardigheidscomplex, het zogeheten second city-syndroom, ten grondslag ligt aan de Rotterdamse ambities. Janssen, een geboren Amsterdammer: ,,Rotterdam moet zichzelf geen probleem aanpraten, want dat heeft het niet.' Den Oudendammer: ,,Ik heb een gezond Rotterdam-Amsterdam-gevoel, maar dat is niet de drijfveer. Wij benutten slechts onze mogelijkheden.'

Barcelona, gastheer van de Olympische Spelen van 1992, geldt als het lichtende voorbeeld voor de Rotterdamse beleidsmakers. Vóór, tijdens en na de succesvol verlopen Spelen onderging de Spaanse havenstad immers een face-lift, waardoor de stad uitgroeide tot een toeristische trekpleister. ,,Barcelona heeft de sport gebruikt als vliegwiel om een hoop achterstallig onderhoud weg te werken', weet Den Oudendammer.

Ook economisch gewin speelt een rol, erkent wethouder Janssens. Ter illustratie wijst hij op de vijf EK-voetbalwedstrijden die Rotterdam in totaal 93 miljoen gulden aan inkomsten opleverden, tegen een gemeentelijke investering van zes miljoen. Dat was een veelvoud van de 12,5 miljoen waarop vooraf was gehoopt. Aan werkgelegenheid `won' de stad bovendien 460 mensjaren, zo becijferde het Bureau Meerwaarde.

Mede daarom investeerde Rotterdam fors (48,80 miljoen per jaar) in accommodaties, vooral in de breedtesport. ,,Het wegwerken van de witte vlekken in Nederland Sportland', aldus Den Oudendammer. Zo nam de gemeente de kosten (23 miljoen) van de bouw van het Topsportcentrum voor haar rekening, en trad het op als mede-financier bij de nieuwbouw van het Sparta-stadion en de aanleg van het hockeycomplex. Janssens: ,,Al die projecten hebben de weg vrijgemaakt voor stadsvernieuwing, een betere infrastructuur en een grotere bereidwilligheid bij het bedrijfsleven om te investeren.'

Op z'n minst zo belangrijk is de maatschappelijke functie die sport volgens Janssens vervult. ,,Sport versterkt de sociale cohesie, zeker in een stad met zoveel nationaliteiten. Nu investeren in sport betekent dat de stad op lange termijn minder hoeft uit te geven aan veiligheid. Om de doodeenvoudige reden dat sport de jeugd normen en waarden bijbrengt. Daarom steunen wij het beleid waarbij Leontien van Moorsel (een van de vier stichtingsambassadeurs en olympisch wielerkampioene, red.) regelmatig clinics verzorgt in de achterstandswijken.'

Tevreden is Janssens nog niet. ,,Per inwoner geven wij jaarlijks 94 gulden 50 uit aan sport. Dat is bewuste keuze, in het kader onder meer van Rotterdam Culturele Hoofdstad. Mijn inzet zal straks echter zijn om nog meer in sport te investeren. In de breedtesport valt nog veel te winnen en te verbeteren. Waarbij geldt dat topsport een voorwaarde is om, zeker bij de jeugd, enthousiasme los te maken.'

Zo groot is het zelfbewustzijn inmiddels dat Janssens en Den Oudendammer geen spier vertrekken zodra het vorig najaar in alle olympische euforie geopperde plan, Rotterdam als gastheer van de Olympische Spelen 2028, ter sprake komt. ,,Dat was een bewuste zet, bedoeld om de vraag op te werpen wat wij nog missen', zegt Janssens. En Den Oudendammer: ,,Ambities moet je durven uitspreken, anders kom je geen stap verder.'