Relatie Bush en Poetin verdiept

De vriendschap is verdiept. Maar de controverse over herziening van het ABM-anti-raketverdrag bleef onopgelost. Dat is de oogst van de oude jongens krentenbrood-top van Bush en Poetin.

President Bush heeft Vladimir Poetin voor de vierde keer in vijf maanden in de ogen gekeken en opnieuw gezien dat het goed was. Met zijn ziel althans. Het meer acute probleem of zij het eens konden worden over een herziening van het ABM-antiraket-verdrag uit 1972 bleef onopgelost. Maar voor wie het wil zien was er vooruitgang.

De belangrijkste vordering was de verdieping van de vriendschap tussen de twee leiders, werd gezegd in Crawford (Texas), waar Poetin de eerste buitenlandse staatslogé was op de herenboerderij van George W. Bush. Die 650 hectare grote buitenplaats even voorbij Bluff Creek heet Prairie Chapel Ranch. De president bleef dan ook in stijl toen hij zonder bronvermelding meldde dat de twee uit Texas afkomstige vrijgelaten hulpwerkers tijdens hun gevangenschap in Talibanië veel hadden gebeden omdat ,,zij wisten dat er goede en genadige God is''.

Poetin droeg bij tot de prettige sfeer door de bijdrage van het Opperwezen in die Afghaanse bevrijding te onderschrijven. Ook was hij zo beleefd op een vraag van schoolkinderen te antwoorden dat Texas de belangrijkste staat van de Verenigde Staten was. Hij kon ook snedig zijn. Tijdens een talk-in op National Public Radio zei de Rus dat zijn KGB-verleden eerder een voordeel dan een nadeel was. En dat een rol in de veiligheidsdienst ook in de VS tot het hoogste ambt kon leiden. (Oud-president Bush senior was in een vroeger leven directeur van de CIA.)

Poetin wilde vooral zaken doen, zo leek het, en precieze afspraken maken over hoeveel raketten worden ontmanteld én vernietigd. President Bush nam een voorschot op een dergelijk akkoord door aan te kondigen dat Amerika zijn kernwapental zou terugbrengen van 7.000 naar 1.700 à 2.200. Poetin zei later dat ook Rusland met minder toekon, terug van 6.000 naar pakweg 2.000. Mits alles zwart op wit werd vastgelegd.

Commentatoren en oud-bewindslieden in de Verenigde Staten hebben sinds donderdag het nodige gefilosofeerd over de betekenis van deze oude jongens krentenbrood-top. Men deelt over het algemeen de indruk dat de voortgaande verkenning van wederzijdse gevoeligheden en prioriteiten van wezenlijk belang is. ,,Minder spectaculair dan wat er in Afghanistan gebeurt, maar op lange termijn veelzeggender als definitief einde van de Koude Oorlog'', aldus oud-minister Schlesinger (defensie onder Reagan).

De algemene analyse luidt meestal ook dat Bush, ondanks zijn suggestie dat de vriendschap zo diep en blijvend is dat hij geen nieuwe verdrag nodig heeft, in tijdnood komt. Hij wil verder met het doen van proeven voor de opbouw van een raketschild en dreigt daarmee het ABM-verdrag te schenden. Zeker de bouw van een nationaal controlecentrum in Alaska, dat volgend voorjaar zou beginnen, is in strijd met het verdrag.

De indruk bestaat dat deze week een stilzwijgende afspraak is bevestigd tussen de twee leiders dat Bush het verdrag voorlopig niet zal opzeggen, terwijl Poetin niet te moeilijk zal doen over de testlanceringen die al op korte termijn op het programma staan. Zolang hij maar weet dat de Verenigde Staten uiteindelijk geen voor Rusland onaangename apparatuur willen opstellen.

Aangezien de werkelijke installatie van een raketschild nog jaren in de toekomst ligt, hoeft Poetin niet direct de stormbal te hijsen. Intussen maakt hij van de tot voor kort armzalige lijkende boedel van v/h de Sovjet-Unie weer iets maken dat op een wereldmacht lijkt. De aanslagen van 11 september hebben daarbij als katalysator gewerkt. Poetin was de eerste die Bush belde, hij gaf morele en praktische hulp en kreeg in ruil het lang gezochte stilzwijgen van Washington over de oorlog in Tsjetsjenië.

Het initiatief van de Britse premier Blair om een Russisch-Noord Atlantische Raad in het leven te roepen is een nieuwe kans voor Poetin zijn strategische keus voor samenwerking met het Westen gestalte te geven. ,,En niet achter te blijven met China en de moslims'', zoals Carters Nationale Veiligheidsadviseur Zbigniev Brzezinski de keus typeerde.

Intussen heeft Poetin geen bezwaar meer tegen een Navo-lidmaatschap van meer ex-Oostbloklanden, als het maar in overleg met hem gebeurt. Als het zo doorgaat wordt hij zelf nog Navo-lid.