Postume ontmoetingen met Dirk-Jan Bijker

Kijkers die zaterdagavond nietsvermoedend op de EO afstemmen zullen zich waarschijnlijk even in de ogen wrijven. Dirk-Jan Bijker, lééft hij nog? Krap een maand na Bijkers dood begint de Evangelische Omroep een nieuwe reeks van zijn eerder opgenomen praatprogramma Bijker Ontmoet.

Kán dat wel, een nieuwe programmareeks uitzenden van iemand die nog maar net ter aarde is besteld? De EO ziet er het probleem niet van in. Volgens directeur Ad de Boer werd na Bijkers dood grote discretie betracht – ,,zijn echtgenote Tonneke kwam zelf met het voorstel'' – maar afgezien daarvan kwamen er zoveel verzoeken om uitzending ,,vanuit het land'', dat de omroep er niet omheen kon. ,,Naast verdriet om Bijker, is de liefde voor hem onverminderd groot'', licht De Boer toe.

Voor zover valt na te gaan is het slechts één keer eerder voorgekomen dat een nieuwe reeks uitzendingen het scherm bereikte nadat de presentator of vaste deelnemer van een programma gestorven was. Het betreft het TROS-programma Triviant, waarin butler Piet van der Weijde drie jaar lang in actie kwam op aangeven van presentatrice Tineke Verburg. Na het overlijden van Van der Weijde in januari van dit jaar, besloot de TROS de geprogrammeerde afleveringen voor de periode maart-juli toch uit te zenden. Bij de eerste aflevering van de nieuwe reeks sprak Verburg een in memoriam uit.

De EO kiest voor een andere aanpak. Voorafgaande aan iedere aflevering van Bijker Ontmoet kijken de geïnterviewden kort terug op hun ontmoeting met de voormalige EO-coryfee. Zo meldt de Utrechtse straatnieuwsverkoper Appie Blok dat Bijkers vragen over zijn gescheiden ouders ,,diep'' gingen en dat hij al na een dag het gevoel had alsof hij de programmamaker door en door kende. In de vierde aflevering spreekt de Volendamse pastoor Berkhout zijn waardering uit voor het feit dat Bijker hem, de Trooster, had gevraagd hoe de ramp in café `De Hemel' zijn leven had veranderd.

Een vorm van postume persoonsverheerlijking? ,,Nee'', zegt EO-directeur De Boer resoluut. ,,Dirk-Jan verhief zich nooit boven anderen.'' Maar na het zien van de eerste aflevering van Bijker Ontmoet doemt een ander beeld op. Als vertolker van Gods woord nam de programmamaker alle vrijheid om het kaf van het koren te scheiden.

,,Moet je geen verantwoording afleggen voor je leven'', vraagt hij op belerende toon aan de aan heroïne verslaafde Appie Blok.

Blok: ,,Ja.''

Bijker: ,,Zie je er tegenop?''

Blok: ,,Nee, het is iets moois.''

Bijker: ,,Er zullen best mensen zijn die denken: Appie mag een aardige kerel zijn, maar hoe hij met zijn leven omspringt...''

Blok: ,,Dat is mijn probleem niet. Wie zo iets denkt, spoort niet. En mijn zieltje is niet te koop hoor, die is al vergeven.''

Bijker: ,,Aan wie? Aan Jezus?''

Blok: Dat is een goede vriend. Een kompaan.''

Bijker: ,,Ja, want Jezus ging ook om met hoeren en tollenaars.''

Blok: ,,Ik ook, maar niet alleen. Ik ga met iedereen om.''

Bijker: ,,En bij Jezus zou je je wel thuisvoelen?''

Blok: ,,Ja, want zijn vader was timmerman, net als ik. Jezus heeft best veel van mij weg.''

En daar heeft Dirk-Jan Bijker niet van terug.

Bijker ontmoet, zaterdag, EO, Ned.1, 22.30-23.00u.

    • Danielle Pinedo