Het is echt waar, de Giro komt naar Groningen

Vandaag wordt in Milaan het routeschema van de Giro ontvouwd. De roomse ronde begint in het protestantse Groningen, omgedoopt in `Florence van het Noorden'. De wielerwereld op zijn kop.

Nee, het is geen uit de hand gelopen studentengrap, benadrukt bedenker Dick Heuvelman. De sportjournalist van Nieuwsblad van het Noorden zat tijdens zijn wielerreportages vaak te mijmeren over een Gronings tintje aan de Tour de France. Hij werd dan meewarig aangestaard door zijn collega's, die hem gebrek aan realiteitszin verweten. Toen hij in 1997 het alternatief van de Giro d'Italia bedacht, werd hij uitgelachen. Groningen en de Giro? Gekker moest het niet worden.

Vanmiddag gaat de wielerdroom van Heuvelman in vervulling, wanneer Giro-directeur Carmine Castellano in Milaan het routeschema van de 85ste editie ontvouwt. Op hetzelfde moment vinden op de Grote Markt in Groningen allerlei festiviteiten plaats. Erik Dekker en Claudio Chiappucci rijden een proloog. Eddy Merckx komt ook kijken. De stichting `Gironingen' laat er geen gras over groeien. Italiaanse sferen bepalen de binnenstad. Popconcerten en eetcafés maken plaats voor opera's en pizzeria's.

De Groningse bisschop Eijk is vanmiddag niet aanwezig. Hij is langdurig ziek, maar naar verwachting op tijd hersteld om zaterdag 11 mei 2002 het wielerpeloton te kunnen zegenen. Hij kon deze handeling vorig jaar afkijken van de paus, die voor de start in Rome alle renners van de Giro heeft ingewijd. Dit jaar mocht een delegatie van `Gironingen' op audiëntie. Volgens atheïst Heuvelman ,,een onvergetelijke gebeurtenis''.

Via een videoscherm zien de genodigden in Groningen hoe in Milaan het uitzonderlijke routeschema wordt ontvouwd. Proloog: Groningen. Eerste etappe: Groningen-Münster. Tweede etappe: Keulen-Luik. Derde etappe: Luik-Esch (Luxemburg). Vierde etappe: Esch-Straatsburg. Vanaf de Elzas vliegt de karavaan over de Alpen naar Italië, waar de tifosi pas in de vijfde etappe een glimp van de wielerhelden kunnen opvangen.

Initiatiefnemer Heuvelman had drie pijlen op zijn boog, toen hij wedstrijdleider Castellano ging overtuigen. In 2002 wordt de Euro geïntroduceerd, dus moesten de EEG-landen van het eerste uur worden aangedaan. Groningen staat volgens Heuvelman bekend om zijn Italiaanse architectuur. De stad is door een plaatselijke dichter zelfs omgedoopt in `Florence van het Noorden'.

Minder dicht bij huis, maar des te aansprekender was het derde argument van Heuvelman. In 2002 wordt het `Gronings Ontzet' herdacht. In 1672 werd een aanval van de bisschop van Münster, bijgenaamd `Bommen Berend', afgeslagen door de Duitse huurling Carl Rabenhaupt. Deze laatste gebeurtenis verklaart de finishplaats van de tweede etappe. Heuvelman had de tijdgeest mee, toen hij vier jaar geleden de gemeente Münster polste. Jan Ullrich had na zijn zege in de Tour voor een heuse wielerkoorts gezorgd in Duitsland.

Lang werden de Groningers aan het lijntje gehouden door de Giro-directie. Zakenlui en politici die garant moeten staan voor de financiën, vroegen tevergeefs om een handtekening van Castellano. De Groningse lobby uitte zich in bezoekjes aan Italiaanse koersen, waar Heuvelman en zijn volgelingen routine kregen in het drinken van koffie, het schudden van handen en het uitdelen van petjes.

Soms reden ze met een auto vol Chianti terug naar huis. De relatiegeschenken gingen in de kofferbak, want Heuvelman heeft vliegangst. ,,Ik ben de Dennis Bergkamp van de organisatie'', vertelt hij vanuit de auto op weg naar Milaan. ,,Ik kan deze weg wel dromen.'' Als alternatief voor de gesloten Gotthard-tunnel heeft hij deze week het spoorboekje van Zwitserland geraadpleegd.

Volgens goed gebruik in Nederlandse wielerkringen meende de stichting Gironingen dat start en finish om logistieke redenen aan de rand van de stad moesten plaatsvinden. Toen Castellano een paar maanden geleden werd rondgeleid door de Groningse buitenwijken, kreeg hij kippenvel van de troosteloze omgeving. Even later bezocht hij het Groninger Museum, gebouwd door de Italiaanse architect Mendini, en zijn besluit stond vast. Deze kleurrijke locatie aan het water tegenover het oude station was toch zeker veel aantrekkelijker voor de wereldwijde televisieuitzendingen.

De drie grote wielerrondes (Tour, Giro en Vuelta) wijken wel vaker uit naar het buitenland, met alle organisatorische problemen van dien. De Tour is vier keer in Nederland begonnen. Na Amsterdam, Scheveningen en Leiden was Den Bosch in 1996 organisator van de proloog en de eerste etappe. In 1998 begon de Tour in Dublin. Er zijn plannen om de Franse ronde in 2003 op Tenerife te laten beginnen. New York en Guadeloupe waren ook in de race.

De Giro ging eerder van start op de buitenlandse locaties Nice, Athene, Monaco, San Marino, Verviers en Vaticaanstad. In 1973 leidde een etappe van de Italiaanse ronde een paar kilometer door de heuvels van Zuid-Limburg. Ook ver weg van Rome, maar het zuiden van Nederland is katholiek en dus vertrouwd met wielrennen. In het verleden werden daar de bidons nog met wijwater gevuld. De combines in het peloton zijn een afgeleide van de katholieke leer, waar handjeklap geen doodzonde is. Toen de getrouwde Coppi in de jaren vijftig met een doktersvrouw aan de haal ging, werd hij door paus Pius XII in de ban gedaan. God strafte onmiddellijk. Coppi overleed een paar jaar later in Afrika aan een verwaarloosde malaria.

In Groningen wordt het stadsgezicht bepaald door stoere calvinisten, die de biechtstoel liever links laten liggen. De start van de Giro heeft dan ook geen religieuze, maar vooral een culturele betekenis. Heuvelman spreekt over ,,een meerwaarde voor stad en ommeland''. Volgens de initiatiefnemer heeft de noordeling ,,een chronisch gebrek aan eigenwaarde''. Hij wil af van het ,,boerenimago'' en is jaloers op de ,,flamboyante Italianen''. Daarom komt de Giro naar Groningen en niet andersom.