Detectives als katholiek speerpunt

Een beetje KRO-baas is niet voor één gat te vangen. Een jaar geleden kondigde de omroep aan, dat alle programma's voortaan moesten passen in de categorieën `spiritualiteit', `educatie en zorg' en `samenleving'. Dat zijn de drie speerpunten – zeg maar communities – waarop de KRO zich wil richten. De vraag was alleen hoe dit nieuwe beleid valt te rijmen met de populaire Engelse detectives, die de KRO naar eigen zeggen zelfs het imago van `detective-omroep' heeft opgeleverd.

Maar daar zat programmadirecteur Ton Verlind niet mee. Inspecteur Morse past in de categorie `zorg en samenleving', zei hij eerder dit jaar tegen het Algemeen Dagblad: ,,De hoofdinspecteur is bereid af te wijken als het menselijk belang daarmee gediend is. Hij weerspiegelt daarmee heel goed het katholieke levensgevoel.''

En dat geldt ook voor de andere detectives. Wat ooit begon als de toevallige voorliefde van een filminkoper voor Engelse detective-series, en allengs uitgroeide tot een specialisme, is zodoende behendig tot speerpunt van de KRO verheven.

De huidige filminkoopster Mignon Huisman heeft op de laatste tv-beurs in Cannes een contract met de BBC gesloten, dat haar werkgever bij voorbaat verzekert van 120 uur detectives: niet alleen Dalziel & Pascoe, Dalgliesh en Silent witness, maar ook vier nieuwe series die nog gemaakt moeten worden. De markt, waarop omroepen als de NCRV en de VARA tot dusver ook wel eens wat speurwerk van Britse makelij in de wacht konden slepen, wordt dus terdege afgeschermd. ,,De KRO heeft een eigen researcher en zelfs spionnen om informatie zo vroeg mogelijk te krijgen'', schrijft Huisman in het KRO DetectiveMagazine waarvan deze week het eerste nummer is verschenen.

Het blad is onderdeel van een forse campagne, die zaterdagavond wordt ingezet met Het Nationaal Detectivespel, gepresenteerd door de van KRO-gevoel doortrokken Fons de Poel. Daarna volgt tot diep in de nacht een programma met favoriete afleveringen uit oude series en impressies van het Detectivefestival, dat zich vandaag afspeelt in het Hageveld College in Heemstede. Twee theatergroepen spelen toepasselijke voorstellingen, thrillerschrijvers houden workshops of praten mee in een forum waar onder meer de vraag wordt opgeworpen of het bloed van de pagina's moet stromen.

En ook de uitreiking van de Gouden Strop voor de beste Nederlandse thriller van het jaar is in dit evenement opgenomen. Tot dusver werd deze prijs van 25.000 gulden gesponsord door de boekhandelsketen Bruna en uitgereikt in juni, als logische aandachttrekker in de Maand van het Spannende Boek. Nu wilde de KRO wel als sponsor fungeren, maar niet meer in juni – dat is voor de tv-bazen een minder aantrekkelijke maand. Prompt ontstond daar enig rumoer over. ,,Ja,'' zei Rinus Ferdinandusse, auteur van de cadeau-thriller Dovemansoren, in juni in het vakblad Boekblad, ,,het is een schande dat het Genootschap voor Nederlandstalige Misdaadauteurs geen sponsor heeft kunnen vinden waarmee de prijs op zichzelf kon blijven staan. Bols, Bokma of Heineken moet dat toch met de ogen dicht kunnen doen. Het gaat maar om een klein bedrag.''

Desondanks haalde de detective-omroep de buit binnen en zette er een eigen stempel op door KRO-medewerkster Martine van Os tot juryvoorzitter te benoemen. Zij maakt vandaag bekend wie de winnaar is. De genomineerden zijn René Appel (Zinloos geweld), Jef Geeraerts (De ambassadeur), Margreet Hirs (Bittere honing), Lydia Rood (Broeders van de zesde dag) en de oudgediende Tomas Ross (Tranen over Hollandia).

Deze voorselectie is gemaakt door een vakjury, maar de uitslag wordt bepaald door een publieksverkiezing. De KRO doneert het prijzengeld, terwijl de auteursrechtenorganisatie Lira de organisatie van het evenement betaalt.

Op de speciale website detectives.kro.nl is de afgelopen weken ruimschoots gestemd. Ook zijn er feitelijke gegevens over de tv-series te vinden, en er wordt een detective-spel gespeeld dat intussen ook bij de BBC interesse heeft opgewekt. Voorts is er ruimte voor discussie, die deze week door een zekere Nicole werd gebruikt om kritiek te uiten op het nieuwe KRO DetectiveMagazine: ,,Zag er heel leuk uit, maar om daar ƒ15 per jaar te betalen voor 3 nummers van 12 pagina's, denk het niet.''

Blijkens de eerste reacties ontvangt de KRO veel bijval voor deze poging tot clubvorming. De passie voor de detective, waarop men zich laat voorstaan, blijft wel beperkt tot het uitzenden van Engels fabrikaat. Nederlandse makelij is er niet bij; in de eigen serie Russen staat niet de speurtocht naar een dader centraal, zo is in alle toonaarden verklaard, maar het gevoel en de dilemma's van de inspecteurs.

Zelfs het KRO-programmablad Studio moet deze week toegeven dat Baantjer van RTL4 de populairste Nederlandse detective-serie is. De KRO profiteert graag van de ambachtelijke kwaliteit waarmee zulke series in Engeland worden gemaakt, maar is niet van plan ook zelf iets in die richting te ondernemen. Zo verknocht is men er nu óók weer niet aan.

Detectivenacht, KRO, zaterdag, Ned.1, 23.40-7.18u.

    • Henk van Gelder