Blair: Rusland meer betrekken bij NAVO

Rusland moet binnen de NAVO rechtstreeks kunnen meebeslissen over vredesoperaties en terreurbestrijding. De Britse premier Tony Blair wil dat de NAVO daartoe ,,binnen enkele maanden'' een nieuw lichaam opricht, de Russisch-Noord-Atlantische Raad, met Rusland als volwaardig lid naast de negentien lidstaten.

Blair heeft dat voorgesteld in een brief aan George Robertson, de NAVO-secretaris-generaal. Robertson bezoekt volgende week Moskou om verdere samenwerking te bespreken tussen de twee ex-rivalen uit de Koude Oorlog. Die is sinds de aanvallen van 11 september al sterk toegenomen op het vlak van terreurbestrijding en het delen van inlichtingen. ,,Er is een nieuw klimaat'', aldus Downing Street. Dat biedt Rusland en de NAVO de kans om ,,buiten de historische context'' en ,,in een nieuwe mentale benadering'' hun ,,relatie op het moeilijke vlak van de veiligheid te ontwikkelen''.

De Amerikaanse president, die deze week een als ,,warm'' beschreven ontmoeting had met de Russische president Poetin, is ,,op de hoogte'' van het Britse initiatief. Downing Street ontkent dat het verband houdt met Russisch-Amerikaanse onderhandelingen over het antiraketverdrag ABM. Alle NAVO-lidstaten hebben een kopie van Blairs brief ontvangen, als voorzet voor een debat. Nederland beraadt zich op een standpunt.

Door de huidige samenwerking is het bestaande overlegorgaan van de NAVO met Rusland, de in 1997 opgerichte Permanent Joint Council, ,,achterhaald'', aldus hoge Britse functionarissen. In deze raad wordt Rusland achteraf geconsulteerd, wat voor Moskou een bron is van onvrede. In de nieuwe raad, die ervoor in de plaats zou komen, zou Rusland rechtstreeks meebeslissen, bijvoorbeeld over vredesoperaties op de Balkan, en over het delen van transport- en tankvliegtuigen, en het plannen van hulpverlening bij rampen.

Het nieuwe orgaan zou opereren naast de bestaande Noord-Atlantische Raad, waarin de lidstaten beslissen over de inzet van NAVO-troepen. Daarin heeft en krijgt Rusland geen rol. De nieuwe raad is geen voorportaal voor Russisch NAVO-lidmaatschap, alleen ,,een verandering in de manier van zakendoen en het vinden van een gezamenlijke agenda'', om Rusland ,,het gevoel te geven deel uit te maken van een gezamenlijke veiligheidsstructuur''. Dat zou ook urgent zijn met het oog op de uitbreiding van de NAVO naar het oosten. Rusland zou geen veto hebben in het nieuwe orgaan.