Benen als bliksemschichten

Tegen een hel verlichte witte achtergrond beweegt een danseres. Ze is wit gekleed en dus zie je haar nauwelijks, behalve dan haar hoofd dat zich zwart tegen de wand aftekent. Dan volgt een ongemeen felle flits die de danseres voor de fractie van een seconde doet oplichten en weg is ze. Haar beeltenis is evenwel in het lichtgevoelige achterdoek gefixeerd, als het negatief van een fotogram.

Om licht en om wat we waarnemen via licht draait het in Luminous, de dansvoorstelling die de Japanse danser en choreograaf Saburo Teshigawara mede in opdracht van Gastprogrammering Muziektheater creëerde. Zwart en wit – niet verlicht en wel verlicht – zijn de dominante vormgevingselementen. Een rij met schermpjes die licht doorgeven markeren het podium, er zijn schermen die spelers en silhouet vertonen, zacht spiegelende panelen reflecteren de dansers.

Met elkaar vormt dat een fraai gestileerd zwart-wit decor waarin Teshigawara's solo bij aanvang nadrukkelijk als enige levende element fungeert. Hij beweegt razendsnel, laat zijn armen kronkelen als slangen, zijn benen uitschieten als bliksemschichten en trekt scherpe zigzag lijnen van kruin tot aan zijn hielen. Aan het slot danst hij opnieuw een solo, die dan juist verstild is en erg traag van tempo. Hagelwit is dan zijn kleding in plaats van zwart en zachte lieflijke klassieke muziek heeft de keiharde droge electronische geluiden verdrongen.

Als spel met contrasten intrigeert Luminous en puur visueel fascineert dit spel met licht, ruimte en beweging en dans, waarvoor in het tweede deel de meest vernuftige lichttechniek benut is. De jurken van de vijf danseressen lichten op in het duister en ergens hoog bovenin zweeft een fluorescerend groene engel. Toch kan Luminous niet twee uur lang boeien, bij gebrek aan emotionele of dramatische context. Al moeten de poëtische teksten over de wind, de zon en maan die één zijn en toch weer niet – markant voorgedragen door acteur Evroy Deer – aan deze superieure lichtshow de nodige spirituele fundering geven. Dat optreden komt geforceerd over, evenals het duet dat Teshigawara met de blinde man Stuart Jackson danst. Diens blind zijn voegt niets toe aan deze voorstelling.

En Teshigawara's unieke bewegingsstijl boeit zolang het zijn eigen solo's betreft, maar als choreograaf voor zijn danseressen heeft hij weinig te bieden. Die dansjes zijn mager en veel van het zelfde. Dat hij in Europa furore maakt, heeft hem kennelijk het aura van een groots choreograaf gegeven. Maar dat maakt hij niet waar, en ook zijn kracht als danser overschat hij. Een eindsolo van ruim een half uur waarin amper een pink wordt bewogen is ronduit ijdel, en daarmee knap irritant.

Gezelschap: Karas. Voorstelling: Luminous. Choreografie, decor- en lichtontwerp: Saburo Teshigawara. Gezien: 14/11 in het Muziektheater, Amsterdam. Inl. (020) 6255455 of www.gastprogrammering.nl

    • Isabella Lanz