Veiligheidsraad VN steunt overgangsregering Afghanistan

Geen vredesmacht, maar ordetroepen. De VN-veiligheidsraad wil het politieke vacuüm in Afghanistan snel oplossen om bloedwraak te voorkomen.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteravond unaniem een resolutie aangenomen om het politieke vacuüm in Afghanistan te vullen en de veiligheid in het land te garanderen. De resolutie maakt geen melding van een multinationale vredesmacht, maar biedt volgens de Amerikaanse VN-ambassadeur Negroponte voldoende ruimte voor troepen van de internationale coalitie om de orde te bewaren in de hoofdstad Kabul en andere plaatsen waar de Talibaan gevlucht zijn.

De resolutie verwelkomt, aldus Negroponte, ,,de inspanningen van die leden van de coalitie die of al in Afghanistan zijn of daartoe bereid zijn, om te helpen de veiligheid in dat land te verzekeren, vooral in de hoofdstad Kabul''. Onder anderen Groot-Brittannië en Frankrijk hebben troepen aangeboden, maar menen dat er een aparte resolutie nodig is voor een multinationale macht.

De VN-resolutie steunt het VN-plan om alle Afghaanse groepen samen te brengen in een overgangsregering en waarschuwt alle facties ,,zich te onthouden van vergeldingsmaatregelen''. De resolutie roept ook alle 189 VN-lidstaten op ,,dringende humanitaire bijstand te verlenen om het lijden te verlichten'' van de Afghaanse bevolking.

De Veiligheidsraad wil dat de speciale VN-gezant voor Afghanistan en architect van het VN-plan, Brahimi, zo snel mogelijk met de Afghaanse leiders een vergadering belegt over een overgangsregering. Brahimi hoopt dat dit volgende week kan gebeuren, volgens Amerikaanse regeringsfunctionarissen kan dit vanaf het weekeinde.

De Verenigde Arabische Emiraten hebben, aldus Amerikaanse regeringsfunctionarissen, ingestemd met een VN-verzoek om gastheer te zijn voor het overleg. Brahimi's plaatsvervanger Vendrell is naar Afghanistan gestuurd voor gesprekken met Afghaanse partijen. VN-secretaris-generaal Annan hoopt dat Vendrell vrijdag in Kabul zal zijn, samen met een humanitaire VN-topman en circa vijftien man VN-personeel. ,,In de komende dagen zult u het VN-personeel terug naar Afghanistan zien stromen om hun werk te doen'', zei Annan gisteren. De Amerikaanse gezant Dobbins is in Pakistan voor overleg met Afghaanse leiders na een bezoek aan de Afghaanse verbannen oud-koning Zahir Shah in Rome, die een leidende rol wordt toegedicht in een nieuwe regering.

VN-chef Annan prees de Veiligheidsraad gisteren voor het ,,zeer snelle'' optreden. Negroponte noemde de resolutie ,,een volledige ondersteuning van het politieke plan dat Brahimi heeft uitgestippeld''. Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) sprak van ,,een drukmiddel op de Afghaanse partijen om zich te gedragen''.

De VN-resolutie spreekt van ,,steun voor de inspanningen van het Afghaanse volk om een nieuwe en overgangsregering te vestigen die leidt tot de vorming van een regering''. Deze regering moet ,,breed samengesteld, multi-etnisch en representatief voor het Afghaanse volk zijn en toegewijd aan vrede met Afghanistans buren''.

Het is nog onduidelijk wie het overleg van de Afghaanse leiders zal bijwonen. Volgens de Britse VN-ambassadeur Greenstock zal de Noordelijke Alliantie die de Talibaan heeft verjaagd, worden aangespoord aanwezig te zijn.

De Brits-Franse resolutie moedigt alle landen aan ,,om de inspanningen te ondersteunen voor het verzekeren van de veiligheid van gebieden in Afghanistan, die niet langer onder het bewind van de Talibaan vallen, en in het bijzonder het respect voor Kabul verzekeren als de hoofdstad van het gehele Afghaanse volk''.

Groot-Brittannië heeft gisteren gezegd ,,enkele duizenden'' soldaten gereed te houden voor een ,,stabilisatiemacht'' in steden die in handen zijn van de Noordelijke Alliantie. Volgens VN-diplomaten moeten dringend troepen worden gestationeerd om wraakacties te voorkomen. VN-diplomaten taxeerden gisteren dat een multinationale macht niet door de VN zal worden opgezet, maar wel goedgekeurd.

Volgens minister Van Aartsen ,,weet de Veiligheidsraad nog niet hoe zo'n troepenmacht moet worden opgebouwd''. Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Indonesië, Nieuw-Zeeland, Turkije, Canada, Australië, Bangladesh en Jordanië circuleren als mogelijke troepenleveranciers. Maar voorlopig zijn het vooral speculaties, omdat de situatie op de grond in Afghanistan dagelijks verandert.

,,Ik verwacht een snelle instorting van het Talibaan-systeem, al zal er wat lokaal verzet zijn'', zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Védrine, gisteravond in New York, waar deze week tal van wereldleiders verblijven voor het jaarlijkse 'algemene debat' van de Algemene Vergadering van de VN.

Ook Védrine drong aan op versnelling van het politieke werk onder leiding van Brahimi. De Russische VN-ambassadeur Lavrov was het daarmee eens: ,,Wij willen niet dat het politieke proces veel achter loopt bij de militaire situatie.''

    • Robert van de Roer