Terugslag economie onverwacht groot

De Nederlandse economie is in het derde kwartaal gekrompen met 0,4 procent. Dat is het slechtste cijfer sinds 1992. Dit heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanmorgen bekendgemaakt.

De krimp van de economie ten opzichte van het tweede kwartaal komt onverwacht, want economen bij de Nederlandse banken hadden gerekend op een zeer bescheiden groei. Rabobank en Kempen & Co gaven vanmorgen aan dat ze hun groeiramingen voor dit en volgend jaar verlagen. Eerder gingen de banken voor heel 2001 nog uit van gemiddeld 1,3 procent groei. Dit lijkt niet meer haalbaar nu de groei over de eerste drie kwartalen maar 1,1 procent blijkt te bedragen.

Het Centraal Planbureau (CPB), dat ramingen maakt voor politiek gebruik, gaat vooralsnog uit van een groei van 1,5 procent in zowel 2001 als 2002. In december komt het Planbureau met nieuwe ramingen, die aangeven hoeveel nieuwe uitgaven de politieke partijen tijdens de verkiezingen volgend jaar kunnen beloven. ,,Het kan zijn dat wij de raming naar beneden bijstellen'', zegt CPB-econoom J. Verbruggen: ,,Dit cijfer valt zeker tegen, maar tegelijkertijd zijn er nog allerlei onzekerheden.''

De economische groei heeft een forse tegenslag opgelopen door de sterk afnemende groei van de Nederlandse export, een van de twee aanjagers van de groei van het bruto binnenlands product (bbp). De uitvoer groeide het derde kwartaal met nog maar 1,5 procent in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar, terwijl in het jaar 2000 de exportgroei nog 9,5 procent was. Nederlandse exporteurs hebben veel last van de daling van de wereldhandel, die de verslechtering van het economisch klimaat weerspiegelt.

De consumentenbestedingen, de andere aanjager van de bbp-groei, namen met 1,3 procent slechts bescheiden toe. Consumenten gaven vooral minder uit aan duurzame goederen. ,,Dat beeld wijkt niet echt af van het eerste halfjaar. Dus de aanslagen van 11 september zijn daaraan niet af te lezen'', zegt CBS-onderzoeker M. Vergeer. ,,De aanslagen zijn eigenlijk alleen echt zichtbaar in de krimp in de luchtvaartsector.''

Economen verschillen van mening over de vraag of Nederland in een recessie komt. ,,Ik verwacht dat het bbp ook in het vierde kwartaal krimpt en met twee kwartalen achter elkaar krimp heb je volgens een gangbare definitie een recessie'', zegt P. van Doesburg van Kempen. Zijn collega H. Versluis bij Rabobank ziet echter `lichtpunten' in de CBS-cijfers: ,,Zo is de consumptie redelijk op peil gebleven. Wij zien Nederland dus niet in een recessie geraken.''