De kick van zes meter in de lucht springen

Het strand is ontdekt als sportterrein. Duizenden jongeren geven zich wekelijks over aan kitesurfen, wakeboarden, buggyen en skiting.

Waarom ga je naar het strand? Om te luieren in de zon, op een winderige zondagochtend uit te waaien met het gezin en de hond of om een uurtje langs de kustlijn te joggen. Heel lekker allemaal, maar niet erg spannend. Tot voor een paar jaar geleden was een tochtje naar de kust vooral bedoeld om uit te rusten, niet om moe te worden. Maar inmiddels is de Nederlandse kust ontdekt als het ultieme sportterrein. Hoe ruiger, hoe beter, luidt het devies. Duizenden jongeren trekken wekelijks naar de kust om zich over te geven aan sporten als kitesurfen, wakeboarden, buggyen en skiting. Vooral de Zeeuwse kust – waar veel brede stranden te vinden zijn – is bij deze groep populair.

Veel van de nieuwe kustsporten zijn gebaseerd op het al eeuwenlang bestaande vliegeren. Kitesurfen bijvoorbeeld. Dit is een sport die het vliegeren met het surfen combineert. De kitesurfer laat zich op zijn speciale kiteboard door een vlieger over het water trekken. De vlieger zorgt er niet alleen voor dat de surfer vaart, maar kan hem ook helpen met het maken van sprongen. Een ander voorbeeld is het buggyen. Bij deze sport wordt de vlieger gebruikt om een karretje, buggy genaamd, over het strand te trekken.

Ook bij skiting wordt gebruik gemaakt van een vlieger. De vlieger trekt een waaghals op ski's over het zand. Waterskiërs die in een sportieve sleur terecht zijn gekomen, kunnen tegenwoordig hun ski's inruilen voor een board. Als een sporter zich op een board laat trekken door een motorboot, kan hij, anders dan bij waterskiën, enorme sprongen maken. Deze combinatiesport noemt men wakeboarden.

De nieuwe kustsporten worden in de sportwereld veelal geschaard onder het kopje `extreme sports'. Voor de een betekent dat grensverleggend, voor de ander staat het woord `extreem' vooral voor gevaarlijk. De sporten zijn dan ook niet risicoloos. ,,Kitesurfen is een sport waarbij veel mis kan gaan'', erkent Bart Gorthmanns, oprichter van de Cadzandse kitesurfclub. Voor hem is dat echter geen reden om het kitesurfen af te zweren. Gorthmanns zag drie jaar geleden een Duitse surfer aan een vlieger over het water gaan. Hij probeerde het ook een keer – sindsdien is hij niet meer van zijn board af te slaan.

Inmiddels is Gorthmanns niet meer de enige kitesurfer in Cadzand. Op dit moment zijn zo'n vijftien mensen actief lid van zijn kitesurfclub. De leden, allemaal mannen in een leeftijdscategorie van 22 tot 41 jaar, zijn als het even kan op het strand te vinden. Alleen als de watertemperatuur onder de tien graden ligt, trotseren ze de zee niet.

Wat is de aantrekkingskracht van kitesurfen? ,,In het begin maakte ik sprongen van ongeveer een meter hoog, nu vlieg ik soms wel zes tot zeven meter de lucht in. Dat geeft een kick'', vertelt Gorthmanns. De sprongen kunnen tot ernstige blessures leiden. Volgens Gorthmanns is het gevaar echter beperkt: ,,Als je een ervaren kitesurfer bent, leer je de risico's wel goed in te schatten''.

Hoewel de nieuwe kustsporten er spectaculair uitzien, valt het gevaar ook volgens de Nederlandse reddingsbrigades in de praktijk mee. Mits de sporters er maar rekening mee houden dat de zee en wind altijd onvoorspelbaar zijn. In mei dit jaar kwam een onervaren kitesurfer in Den Helder om het leven. Hij werd door zijn vlieger meegesleurd en belandde met zijn hoofd op de weg. Een ander gevaar zijn de lijnen die de surfer aan de vlieger verbinden, zegt Bart van Breemen, opleidingscoördinator van het Koninklijk Nederlands Watersport Verbond (KNWV). ,,Er bestaat altijd het risico dat een lichaamsdeel in een lijn verstrikt raakt.'' Om dit soort ongelukken te voorkomen kunnen beginners eerst lessen volgen bij een KNWV-erkende kitesurfopleiding.

De sporters dienen ook op andere badgasten te letten. ,,Kitesurfers moeten rekening houden met zwemmers en andere watersporters. Waar gezwommen wordt, kan niet gekitesurft worden'', zegt Wim Star, tot voor kort strandwachter van de Noordwijkse reddingsbrigade en nog steeds dagelijks op het strand te vinden. Volgens Star houden de surfers altijd goed rekening met de andere strandgangers. ,,Ze komen voornamelijk kitesurfen als het hard waait, zwemmers zijn dan minder actief. In Noordwijk komen ongelukken vrijwel niet voor.'' De oud-strandwachter heeft alleen maar lof voor de jonge waaghalzen: ,,Het is machtig om naar te kijken.''

Ook bij het beoefenen van kustsporten op het strand moet rekening worden gehouden met wandelaars en zonaanbidders. Wie wil buggyen met een vlieger zal een rustig stukje strand moeten zoeken. ,,Vliegers met een metalen frame kunnen heel gevaarlijk zijn als ze neerkomen'', vertelt Star. Daarom is het op drukke stranden meestal verboden te buggyen of te vliegeren. In veel gemeenten mogen alleen bepaalde gedeelten van het strand voor vliegeractiviteiten gebruikt worden. Hetzelfde geldt voor de zee. ,,In Noordwijk en Scheveningen bijvoorbeeld hebben ze de zee in stukken opgedeeld: een gedeelte voor surfers, voor zwemmers, voor kitesurfers en voor andere watersporters'', vertelt Van Breemen van de KNWV.

Ieder seizoen trekken de nieuwe kustsporten meer liefhebbers aan. Volgens schatting van de branche hebben nu ongeveer 8.500 Nederlanders een surfplank met vlieger. In 2000 waren dat er 2.500. De meeste kitesurfers zijn mannen van halverwege de twintig. Zij hebben iets meer geld te besteden dan jongeren. Dat moet ook wel, want kitesurfen bijvoorbeeld is duur. ,,Een beetje vlieger kost ongeveer 2.500 gulden. En aan één heb je niet genoeg. Aan een board ben je ongeveer 1.500 tot 2.000 gulden kwijt. Dan moet je nog een pak kopen en een trapeze. Al met al ben je zo 5.000 gulden kwijt'', vertelt kitesurfer Gorthmanns.

De andere combinatiesporten zijn goedkoper. Vooral het buggyen is voor de slimme doe-het-zelver best te bekostigen. Wie over de juiste gereedschappen en materialen beschikt kan betrekkelijk eenvoudig zelf een kar in elkaar lassen.

Hoe populair de nieuwe kustsporten ook zijn, echte massasporten zullen het niet worden. Zelfs kitesurfer Gorthmanns denkt dat zijn sport een hype is : ,,Vroeger had iedereen ook een surfplank in de tuin liggen, die tijd is ook weer voorbij. Zo zal het met kitesurfen ook wel gaan.''

    • Lisette Douma