`Zoveel strijkers, we zijn er gek op'

Het Londense duo 4 Hero stond aan de wieg van de drum 'n' bass. Maar op de nieuwe cd Creating Patterns keren Dego McFarlane en Mark Mac dit stagnerende genre de rug toe.

Dego McFarlane is niet helemaal gelukkig met de manier waarop Creating Patterns van zijn groep 4 Hero in de winkels ligt. Het nummer `The Day Of The Greys', waaraan de legendarische soulzanger Terry Callier meedoet, staat alleen op de Engelse versie, niet op de plaat zoals die in de rest van de wereld te koop is. Callier was tot voor kort verbonden aan hetzelfde platenlabel als 4 Hero, Talkin Loud, maar hij werd gedumpt. Dat zou ermee te maken kunnen hebben, denkt hij. ,,Het ligt buiten onze macht, het is platenmaatschappijenpolitiek. Ik ben het er alleen niet mee eens. De wereld kan niet genoeg Terry Callier horen. Dat was om te beginnen de reden waarom wij met hem wilden werken.''

4 Hero geniet onderhand ook een behoorlijke reputatie. Het duo, waarvan naast McFarlane ook Mark Clair (ofwel Mark Mac) deel uitmaakt, stond begin jaren negentig mede aan de wieg van de drum 'n' bass. Maar 4 Hero heeft afstand genomen van die muziek, zeker McFarlane. ,,Vijf jaar geleden kon ik me nog kwaad maken over de ontwikkelingen, daar ben ik berucht om in die scene, maar het kan me nu niet meer schelen. In onze muziek hebben we ons altijd opengesteld voor allerlei invloeden. De drum 'n' bass was ooit ook zo, maar is hoe langer hoe meer in zichzelf gekeerd geraakt. In wezen beantwoordt onze huidige muziek meer aan de oorspronkelijke drum 'n' bass-ethiek dan wat er nu onder die vlag gemaakt wordt, al gebruiken wij niet meer die typische breakbeats. Als die vorm een beperking dreigt te worden, is het tijd om eruit te breken.''

Daarom heeft de muziek van 4 Hero op Creating Patterns meer van doen met de uiterst actuele `broken beats' of `nu jazz': een hybride van drukke, funky ritmes met invloeden uit jazz, house en latin. In de West-Londense underground gist het van deze muziek, maar ook het Berlijnse collectief Jazzanova houdt zich ermee bezig. ,,Met zulke artiesten hebben we veel gemeen. Het is een internationaal netwerk van artiesten die niet bang zijn om iets nieuws te doen. Dat werkt stimulerend. En ik mag me graag koesteren in de illusie dat onze muziek hen beïnvloed heeft. Het is het meest interessante geluid in de hedendaagse dansmuziek. Maar het zal niet the next big thing worden, geen hype als drum 'n' bass of speed garage. Dat is maar goed ook.''

Internationaal is de nieuwe stroming zeker. Er lijkt een soort continu, werelddelen omspannend samenwerkingsverband ontstaan te zijn van artiesten in Berlijn, Londen en Philadelphia. Jazzanova en 4 Hero werken beide veel samen met artiesten uit die Amerikaanse stad. Dichteres Ursula Rucker is op platen van allebei te horen, terwijl zangeres Jill Scott schittert in `Another Day' op Creating Patterns. ,,Het komt voort uit onze vriendschap met Josh Wink en King Britt, de middelpunten van de scene daar. Zij kwamen jaren geleden naar Londen om de drum 'n' bass te ontdekken en die banden bestaan nog altijd. We hebben zoveel instrumentale nummers gedaan in het verleden dat we nu de uitdaging zochten in het werken met vocalisten. We wilden wel verschillende, want als je met één zanger of zangeres werkt, wordt het een album van die persoon en niet zozeer van 4 Hero. Ik sluit niet uit dat we nog eens zoiets gaan doen, maar dat was niet de bedoeling met deze plaat. Het is een luxe om met zo veel verschillende artiesten te kunnen werken. Er staan nu veel meer mensen in onze adresboekjes dan, zeg, zeven jaar geleden.''

Op de vorige cd, de dubbelaar Two Pages, probeerde het duo twee verschillende benaderingen uit: een experimentele vorm van drum 'n' bass op de ene schijf en een wat zoetsappiger benadering, met veel strijkers en andere `echte' instrumenten, op de andere. De nieuwe plaat ziet McFarlane als een vervolg op beide benaderingen. In ieder geval kleuren de stekelige ritmes en andere invullingen van elektronische herkomst altijd mooi bij de inbreng van blazers, exotische percussie, strijkers en andere reëel bespeelde instrumenten. ,,Al die ontwikkelingen in de elektronica zijn prachtig, maar het is goed om een bepaalde menselijke toets in je muziek te hebben.''

Vooral die strijkers vormen onderhand een handelsmerk voor 4 Hero. ,,Het is een luxe. Eigenlijk kunnen we het ons financieel niet veroorloven, zoveel strijkers, maar we doen het toch. Omdat we er gek op zijn, want het is een prachtig geluid.'' Die strijkersarrangementen vormen ook een interessante link met het verleden. McFarlane put zijn inspiratie niet uit de klassieke muziek, maar uit de zwarte hoek. ,,Het strijkorkest is een blanke, Europese uitvinding, maar in soul, funk en zelfs in jazz werd het vooral in de jaren zeventig op een heel opwindende manier gebruikt.''

McFarlane wil het verleden graag de eer bewijzen die het toekomt. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de huidige single `Les Fleur': een obscuur nummer van de psychedelische soulgroep Rotary Connection. Een belangrijke invloed op McFarlane en Mac had Alice Coltrane, de weduwe van jazzgigant John Coltrane en zelf een niet te onderschatten pianiste en harpiste. Haar wilde, expressieve strijkersarrangementen hebben hun sporen in het geluid van 4 Hero nagelaten, net als haar gebruik van exotische, oosterse invloeden. ,,Ik ben gek op de muziek van Alice. Haar man heeft een grotere reputatie, daar ben ik me bewust van, maar zijn muziek gaat me wat boven de pet als ik eerlijk ben. Alice zit helemaal op mijn golflengte. Toch kan ik me wel wat voorstellen bij de muziek van John Coltrane en dat soort zoekers. Die mensen zijn één met hun instrument, ze dragen hun muziek in hoofd en hart en brengen het naar een hoger niveau. Dat is precies waar wij naar streven. We weten niet waar dat hogere niveau zou moeten zijn of hoe we daar moeten komen, maar we proberen het wel. Dat is de kern van onze muziek. Het is niet alleen een vaardigheid, het is ook een kwestie van instelling.''

4 Hero: Creating Patterns (Talkin Loud 5862122) distr. Universal. Dego McFarlane draait 17/11 in Paradiso Amsterdam, in het kader van het Amsterdam Dance Event dat 15/11 begint

    • Jacob Haagsma