VS voorzichtig positief over val Kabul

De regering in Washington heeft voorzichtig positief gereageerd op het snelle vertrek van de Talibaan uit Kabul. Amerikaanse commando's zijn in de stad en proberen te voorkomen dat troepen van de Noordelijke Alliantie de mensenrechten schenden.

Het Witte Huis maakte bekend dat president Bush ,,verheugd is over de ontwikkelingen'', al riep hij de Noordelijke Alliantie op te voorkomen dat hun troepen op grote schaal gaan plunderen of bewoners van de gevangenissen in Kabul gaan uitmoorden. De president stelde overigens vast dat ,,Amerika vooruitgang [boekt] bij het bereiken van ons doel, en dat is Al-Qaeda berechten en tegelijk afrekenen met het regime dat hen onderdak biedt.''

De ervaren Amerikaanse diplomaat James Dobbins is als afgezant van de president naar de leiders van de Noordelijke Alliantie gestuurd om met klem aan te dringen op respect voor menselijk leven, ,,om een klimaat te creëren waarin een multi-etnische toekomst van Afghanistan mogelijk is''.

Minister van Defensie Rumsfeld maakte bekend dat Amerikaanse commando's ook actief zijn in het nog door de Talibaan beheerste zuiden van Afghanistan. Zij proberen eenheden los te weken van de strijdmacht die het regime nog trouw is. Volgens onbevestigde berichten zouden enkele belangrijke leiders in het zuiden de laatste dagen al zijn overgelopen.

De Amerikaanse krijgsmacht ziet eindelijk effect van haar pogingen van de afgelopen weken om de verdediging van de Talibaan te verwoesten, maar bevelhebber Myers waarschuwde dat de troepen in het zuiden nog allerminst zijn verslagen.

De Russische president Poetin zei tijdens een gemeenschappelijke persconferentie met president Bush dat hij zich niet kon voorstellen dat de Noordelijke Alliantie in het noorden van Afghanistan moordend en rovend zou zijn opgetreden, omdat daar immers volksgenoten wonen. De Noordelijke Alliantie is Kabul zijns inziens niet met geweld binnengedrongen, maar omdat zij zag dat de Talibaan een machtsvacuüm achterlieten zonder recht en orde.

Diplomatieke waarnemers in Washington zijn het er over eens dat de huidige fase vol risico's zit. De `val' van Kabul is goed nieuws, maar de vorming van een brede coalitie in Afghanistan is er niet makkelijker op geworden. ,,De militaire ontwikkelingen lopen nu vooruit op de politieke'', zei oud-onderminister van Buitenlandse Zaken Richard Murphy, die nu werkt bij de Council on Foreign relations.

President Bush tekende gisteren een decreet dat voor de berechting van terroristen het gebruik van een militair tribunaal mogelijk maakt. De procedure daarvan is sneller en met veel meer geheimhouding omgeven dan de gewone strafrechtspraak. De regering kan op die manier inlichtingenbronnen geheim houden. Een dergelijk tribunaal is in de Verenigde Staten het laatst gebruikt tegen nazi-saboteurs tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft lokale autoriteiten de opdracht gegeven uit voorzorg bijna vijfduizend mannen van met name Arabische afkomst op te pakken die zich de afgelopen twee jaar legaal in de Verenigde Staten hebben gevestigd.

    • Marc Chavannes