Vreugde Kabul slaat om in verwarring

In de Afghaanse hoofdstad slaat de blijdschap over de verdrijving van de Talibaan om in vrees en verwarring. ,,De Noordelijke Alliantie vraagt eerst en martelt dan.'

Op de Somalivlakte, even buiten Kabul, staat een menigte. In haar midden liggen drie dode Talibaan-aanhangers. Ze zijn door soldaten van de Noordelijke Alliantie uit hun huizen gehaald, over de stoffige straten gesleept, en worden voor de ogen van de toeschouwers doodgeschoten.

,,Er is hier geen gezag meer, geen orde', zegt een anonieme hulpverlener. De blijdschap van de bevrijding door de Noordelijke Alliantie gisteren, slaat in Kabul om in vrees voor terreur en vooral in verwarring. De inwoners lijken blijer te zijn met hun nieuw verworven vrijheden, dan met de komst van de bevrijders.

Vanochtend moest in de Afghaanse hoofdstad de oproep tot gebed voor het eerst in lange tijd wedijveren met het geluid van radio`s. Ook andere taboes worden doorbroken. In een bus probeert een man vrouwen ervan te overtuigen hun alles bedekkende burqa uit te doen. Aarzelend geven twee vrouwen aan zijn pleidooi gehoor, de anderen wachten liever op wat komen gaat. ,,Het is niet alleen aan een vrouw om te beslissen dat ze de burqa afdoet, haar man moet daar ook over beslissen', zegt een man. De Noordelijk Alliantie heeft aangekondigd dat vrouwen weer mogen gaan werken. Een meisjesschool opende voor het eerst in vijf jaar haar deuren.

Op straat wrijven mannen over hun pasgeschoren gladde kinnen. Barbier Zul Gai zegt grinnikend dat hij gisteren de beste dag in jaren heeft gehad. ,,Ik heb lang niet zo goed verdiend.' Zelf scheert hij zijn baard nog niet af. ,,Het is nog te vroeg. Ik wacht liever af.'

In de wijk Karte Nau is het druk. Winkeltjes zijn weer open. Kooplui verkopen sigaretten, tomaten en illegale cassettebandjes. Overal klinkt muziek. Het lijkt een gewone dag, ware het niet dat her en der de dode lichamen van Talibaan-aanhangers liggen.

Vijf Pakistanen die Kabul probeerden te ontvluchten zijn opgehangen in bomen in een park en worden door soldaten van de Alliantie als schietschijf gebruikt. De kogelgaten en hun neuzen worden vervolgens volgestopt met geld, als teken van hun corruptie. De verkoolde lichamen van vier Arabieren worden bespuugd, geschopt en geprikt. Hun spullen worden geroofd.

,,Ze zeggen dat de Talibaan eerst martelden en dan vragen stelden. De Noordelijke Alliantie vraagt eerst en martelt dan', zegt een oude vrouw somber. Ze vreest een herhaling van de terreur die de stad tussen 1992 en 1996 in zijn greep had, toen gevechten tussen verschillende etnische groepen die nu als de bevrijders worden gezien, aan meer dan 50.000 mensen het leven kostte.

Ook nu lijkt de Alliantie te versplinteren. Aanhangers van de Burhanuddin Rabbani hebben het centrum van Kabul ingenomen en werpen de eerste blokkades op voor strijders van shi'itische Hezb-i-Wahdat die het zuidwesten van de stad in handen hebben. Pathaanse inwoners van de stad, vrezen terugkeer van de plunderende krijgsheren. ,,De mensen maken zich zorgen. In het verleden streed iedereen voor zijn eigen macht. We hopen dat dat nu niet meer zal gebeuren', zegt Mohammed Hashem Ahmadzai.

,,Het gaat nu nog goed, maar we voelen ons niet op ons gemak', zegt een andere inwoner terwijl de troepen voorbij rijden. Hij vraagt zich af of de soldaten in Kabul zijn om vrede te brengen, of dat ze juist een bedreiging voor die vrede zijn. ,,We hebben zo veel jaren verloren. Dit is een kans om het goed te maken. Laten we zorgen dat we daarvan profiteren', zegt Mohammed Mubarak Ahmad Yar. ,,We maken ons wel zorgen dat morgen de gevechten weer beginnen. Laten we bidden dat dat niet gebeurt.' Ze hopen dat Kabul wordt gedemilitariseerd.

Ook in Mazar-i-Sharif is de feestroes voorbij. Uit de stad komen steeds meer berichten van plunderingen en moordpartijen. De Verenigde Naties (VN) melden dat meer dan honderd jonge Talibaan-aanhangers, die zich schuilhielden in een school, zijn gedood. Het is niet duidelijk of dat tijdens gevechten gebeurde, of dat de soldaten zijn geëxecuteerd. Uit een opslagplaats van de VN zou 89 ton voedsel, waterpompen en tenten gestolen zijn. Soldaten van de Noordelijke Alliantie pochen op straat over de hoeveelheid geld, voedsel en dekens die ze hebben veroverd.

Het Internationale Rode Kruis maakt melding van slachtpartijen. Pakistaanse aanhangers van de Talibaan en andere buitenlandse huurlingen en vrijwilligers die proberen te vluchten, worden doodgeschoten. Rode Kruis-medewerkers in Kabul en Mazar-i-Sharif begraven de doden ,,uit respect en om hygiënische redenen.' Opdat hun familie hun later kan terugvinden - volgens islamitisch recht moet een dode terug worden gegeven aan zijn familie - worden alle graven gemerkt. Een woordvoerdster van de hulporganisatie zegt dat er inmiddels honderden doden zijn begraven.

De Noordelijke Alliantie ontkent alle beschuldigingen. ,,Het is helemaal rustig en veilig. Er is geen gevaar, geen discussie, geen frictie, niets', zegt Ibrahim Ghafoori, vertegenwoordiger van de Noordelijke Alliantie in Oezbekistan.