Shell gespitst op kleine overnames

Energieconcern Shell richt zich bij gebrek aan grote acquisities op een rits kleine overnames. Shell aast nu op de tankstations van het Italiaanse Agip.

Na Duitsland en de Verenigde Staten is Italië aan de beurt en ook Frankrijk kon wel eens op het lijstje staan van de Koninklijke/Shell Groep. De energiesector heeft de afgelopen jaren een grote verandering doorgemaakt. Exxon en Mobil gingen samen, Texaco fuseerde met Chevron, British Petroleum en Amoco smolten samen en in Frankrijk ontstond TotalFinaElf.

In het rijtje van grote overnames ontbrak het Brits-Nederlandse Shell, maar het concern lijkt op weg om via kleinere stappen zijn martkpositie te versterken. De overnames eerder dit jaar van het Australische energiebedrijf Woodside en het Amerikaanse gasbedrijf Barrett mislukten weliswaar, maar op de benzinemarkt is Shell wel erg succesvol. Het kocht eerder dit jaar de DEA-pompstations in Duitsland waardoor het 3.200 stations, een marktaandeel van 23 procent kreeg en de nummer twee positie in Duitsland. In de grootste energiemarkt van de wereld, de Verenigde Staten, kocht het Texaco uit een joint venture voor 9 miljard gulden. Het totaal van Shell pompstations gaat met deze transactie naar 22.000 waardoor Shell de grootste uitbater is van tankstations in de VS.

Het concern is waarschijnlijk ook in gesprek met Italiaanse branchegenoot Eni over de aankoop van een gedeelte van de 4.000 stations van dochter Agip in Italië. Agip wil zijn marktaandel in Italië terugbrengen van ruim 40 naar 30 procent omdat het anders last krijgt met de Europese mededingsautoriteiten als het zelf op overnamepad gaat in Europa. Agip wil in 2003 klaar zijn met de verkoopoperatie. Shell wil niet reageren op wat het ,,speculaties in de markt'' noemt.

Shell heeft momenteel een marktaandeel van 7 procent in het Zuid-Europese land en volgens analist Steven Brooks van Wood MacKenzie heeft Shell schaalgroote nodig als het op de lange termijn in Italië wil blijven. Shell heeft zich in Italië al geherpositioneerd. Het verliet het eiland Sicilië en verkocht stations in het zuiden. ,,Shell concentreert concentreert zich op het rijkere noorden, rond Milaan bijvoorbeeld'', aldus Brooks. Volgens Brooks zal de deal met Eni gaan om ten minste 50 tankstations. De bedragen die Shell daarvoor neertelt zijn moeilijk te voorspellen. Het ligt er bijvoorbeeld aan of er stations bij zijn die aan de grote snelwegen liggen. Maar het bedrag per station zal in ieder geval lager zijn dan wat Shell betaalde in de VS. Volgens Brooks zet een Italiaans station 1,5 miljoen liter benzine om per jaar, in Nederland ligt dat gemiddeld op 2,5 miljoen en in de VS nog veel hoger.

De lage omzet in Italië is ook een belangrijke reden waarom er een bepaalde schaalgrootte nodig is als Shell op de lange termijn in Italië wil blijven. De lage benzine-omzet van de Italiaanse pompen komt door de zeer hoge `pompdichtheid'. De sector heeft lang een beschermde status gehad in Italië en het is pas sinds kort dat er enige overeenstemming is om dit te veranderen.

Shell werd, samen met zes andere olieconcerns, deze zomer nog vrijgesproken door een Italiaanse rechtbank van het maken van prijsafspraken. Ook in Nederland loopt er zo'n onderzoek van de NMa. Dit zou eind november klaar zijn.

Een ander Europees land waar Shell mogelijk zijn positie zou willen versterken is Frankrijk, aldus Brooks.

Ook in dat land heeft Shell een marktaandeel van 7 procent van de benzinemarkt. In Frankrijk tanken veel consumenten echter bij de grote hypermarkten aan de rand van de stad en dus is het een stuk lastiger om het aandeel te vergroten, aldus Brooks. Shell heeft, exclusief de overname in Italië, 12.000 benzinestations in 28 Europese landen.

    • Heleen de Graaf