Organisatie van zorg kan efficiënter

Als de hulp in de ziekenhuizen beter wordt georganiseerd, kan met hetzelfde personeel tot 50 procent meer patiënten worden geholpen. Wel zijn er meer opleidingsplaatsen in de zorgsector nodig.

Dit schrijft minister Borst (Volksgezondheid) in de brief bij het Plan van aanpak capaciteit zorgverleners die zij naar de Tweede Kamer heeft gezonden. In dit plan schetst zij de maatregelen die nodig zijn of al genomen zijn om het verwachte tekort aan personeel aan te pakken. Volgens Borst groeit de behoefte aan artsen vooral doordat deze korter of in deeltijd zijn gaan werken. Daardoor is bijvoorbeeld één huisarts per 1.962 inwoners, zoals nu, niet meer voldoende: in 2010 is er één per 1.490 inwoners nodig om in 24-uurs huisartsenzorg te kunnen voorzien. De minister wijst er daarbij op dat in de afgelopen zes jaar het aantal banen de hele zorgsector al met 19 procent toenam.

Borst en haar collega Hermans (Onderwijs) zijn bereid om al in september 2002 nog meer eerstejaarsstudenten medicijnen te laten beginnen dan de 2.400 waartoe het kabinet onlangs heeft besloten. Als de universiteiten het aankunnen, zouden er dan tussen de 2.800 en 2.900 kunnen worden toegelaten.

Ook de capaciteit van de vervolgopleidingen tot onder meer huisarts en medisch specialist gaat verder omhoog, zo kondigt Borst aan. Bij de huisartsopleiding stijgt het aantal basisartsen dat kan worden toegelaten van 420 nu in stappen tot 670 in 2004. Verruiming van de andere opleidingen in de zorgsector is ook mogelijk, aldus Borst. Maar voor deze opleidingen geldt ook dat ze pas geld krijgen als de plaatsen zijn bezet.

Borst wil het ook mogelijk maken vervolgopleidingen (stages) tot huisarts of medisch specialist in deeltijd te volgen. De minister gaat verder na hoe zij artsen kan stimuleren na hun opleiding hun vak daadwerkelijk te gaan uitoefenen. Zij denkt aan een `financiële prikkel'. Nu ziet eenderde van de vrouwelijks basisartsen af van een medische vervolgopleiding. Ongeveer 20 procent van de aankomend huisartsen gaat na de opleiding niet als huisarts aan de slag. Ook tijdens en na de opleiding tot medisch specialist is er volgens Borst sprake van veel uitval, al ontbreken daarover cijfers. De opleiding tot huisarts kost 120.000 gulden per jaar, die tot specialist gemiddeld 115.000 gulden. De opleidingen moeten ook worden gemoderniseerd, aldus Borst. De opleiding tot specialist moet worden veranderd; er is maar een beperkt aantal deelspecialisten nodig, in de meeste ziekenhuizen kan worden volstaan met korter opgeleide `algemene specialisten'.