Opstand onder Pathanen tegen Talibaan

Na de bliksemsnelle opmars van de Noordelijke Alliantie zijn ook Pathaanse burgers in opstand gekomen tegen de Talibaan-overheersing in Afghanistan, onder meer in de oostelijke stad Jalalabad.

Hetzelfde gebeurde in Khost, een plaatsje vlakbij de grens met Pakistan, en Torkham, de grenspost met Pakistan aan de voet van de Khyberpas. In Khost was in het verleden een belangrijk opleidingskamp van Osama bin Laden gevestigd.

De Talibaan bestaan, behalve een onbekend aantal Arabische en Pakistaanse strijders, voor het merendeel uit Pathanen, de grootste etnische groepering in Afghanistan.

Aan de terugtrekking van de Talibaan en veel Arabische huurlingen uit Jalalabad en Khost waren vannacht en vanochtend nog zware Amerikaanse bombardementen voorafgegaan, aldus het Afghaanse persbureau AIP. Naar verluidt boden buitenlandse strijders het meeste verzet tegen de inname van Jalalabad, terwijl de Talibaan-strijders weinig ondernamen om de val van de stad te voorkomen.

Ook meldde AIP vanochtend dat de Talibaan zich hebben teruggetrokken uit de hoofdstad van de centraal gelegen provincie Oruzgan, Tarin Kowt. Plaatselijke strijders zouden de stad hebben overgenomen van de Talibaan, die naar het zuiden zouden zijn gevlucht.

In het oosten en zuiden van Afghanistan was de situatie volgens waarnemers vanochtend nog uiterst chaotisch. Maar ook uit het hoofdkwartier van de Talibaan, Kandahar, werden activiteiten gemeld van regionale, bewapende tegenstanders van de Talibaan. Zeker tweehonderd gewapende Pathanen zouden in opstand zijn gekomen tegen de Talibaan, zo meldde een functionaris van de Talibaan vandaag vanuit Pakistan.

Eén van de leiders van de oppositie, Hamid Karzai, liet vanuit een geheime locatie in Centraal-Afghanistan weten dat de Talibaan zich hebben teruggetrokken in een cirkel rondom Kandahar, de woonplaats van Talibaan-leider mullah Omar. Volgens Karzai werd er vanochtend niet gevochten in Kandahar. Wel is het vliegveld van Kandahar, op zo'n dertig kilometer van de stad, in handen van anti-Talibaan-milities onder leiding van Pathaanse strijders. Reizigers in de regio spraken van 4.000 tot 5.000 strijders, onder wie een onbekend aantal gedeserteerde Talibaan-soldaten.

De onderambassadeur van de Talibaan in Pakistan, Sohail Shaheen, zei vanochtend in Islamabad dat de Talibaan-milities bezig zijn zich te ,,hergroeperen' nadat zij zich om ,,tactische' redenen hadden teruggetrokken uit de meeste Afghaanse steden. Ook zei hij dat de Talibaan zonder te vechten uit Kabul waren getrokken ,,om mensenlevens te sparen'.

Mullah Omar, over wie gisteren het gerucht werd verspreid dat hij naar Pakistan zou zijn gevlucht, heeft zijn legers opgeroepen om te blijven vechten tegen de Noordelijke Alliantie. In een toespraak voor de radio veroordeelde hij overlopers en riep de Talibaan-strijders op zich niet te gedragen als ,,geslachte kippen' en te vechten ,,voor de islam'. Mullah Omar liet ook weten dat hij nog steeds in Kandahar verbleef.

Volgens anonieme bronnen binnen in Pakistan zijn Talibaan-leiders begonnen hun familieleden vanuit Kandahar in de richting van de Pakistaanse grens te sturen in de hoop dat zij daar kunnen worden opgevangen door Pathaanse leiders in Pakistan.

De minister van Buitenlandse Zaken van de Noordelijke Alliantie, Abdullah Abdullah, zei vanochtend dat mullah Omar en Osama bin Laden berecht zullen worden als ,,oorlogsmisdadiger' als zij gevangen worden genomen. ,,Zij hebben beiden misdaden begaan tegen de Afghaanse bevolking', zei Abdullah tegenover een televisiestation in Abu Dhabi.

In Kabul zelf, dat gisteren werd ingenomen nadat de Talibaan-milities op de vlucht waren geslagen, verstevigde de Noordelijke Alliantie haar grip op de stad. Belangrijke ministeries, zoals die van Defensie, werden ingenomen door functionarissen van de coalitie.

De acht westerse hulpverleners van Shelter Now die werden vastgehouden door de Talibaan, zijn mogelijk vrijgelaten en op weg naar Kabul. Dat meldde de Frankfurter Rundschau vanmiddag in een persbericht. Het gaat om vier Duitsers, twee Amerikanen en twee Australiërs. Ze werden ervan beschuldigd het christendom te verspreiden.