Miljonairs en CAO's

Miljonair wordt men doorgaans niet van een CAO-loon. Toch kan het tegenwoordig heel goed samengaan: miljonair zijn en een CAO-loon ontvangen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek rapporteerde gisteren dat het aantal miljonairs in Nederland de afgelopen zes jaar, een periode van absolute hoogconjunctuur, is verdrievoudigd tot bijna 300.000. Stijgende huizenprijzen en groeiend aandelenbezit hebben het vermogen van het gemiddelde Nederlandse huishouden met 60 procent doen toenemen. Zo konden ook getalenteerde loontrekkers met een beetje geluk miljonair worden. De komende zes jaar zal dat moeilijker zijn. De aandelenmarkt is ingezakt, de groeiramingen zijn naar beneden bijgesteld. Misschien staat er een recessie voor de deur. Het heeft dus weer zin om met extra aandacht de loononderhandelingen tussen vakbonden, werkgevers en kabinet te volgen.

Morgen komen ze voor hun gebruikelijke najaarsoverleg bijeen. Inzet is de mate waarin de lonen het komende jaar stijgen. Als het aan de werkgevers ligt zal van stijging niet of nauwelijks sprake zijn. De winsten in het bedrijfsleven zijn de afgelopen maanden zwaar onder druk komen te staan. Veel ondernemingen kunnen zich een dure CAO niet meer permitteren. De vakbonden eisen loonsverhogingen van minimaal 2,25 procent en maximaal 4 procent. Ze gaan het overleg in met een gedifferentieerde looneis per sector en een looptijd per collectieve arbeidsovereenkomst van maximaal twaalf maanden.

Loonmatiging in tijden van dalende conjunctuur, waarvan nu sprake is, ligt voor de hand en is over het algemeen verstandig. Waarbij de aantekening past dat koopkrachtverlies door inflatie dient te worden gecompenseerd. De inflatie zal in 2002 naar schatting minimaal 2,25 procent bedragen – een percentage dat voor menig onderhandelaar het `vertrekpunt' van de looneis is. Maar daarmee is het belangrijkste niet gezegd. Loonmatiging kan simpelweg niet overal opgaan. In sommige sectoren blijft de grote vraag naar arbeid de prijs bepalen. De collectieve sector – met name de zorg, het onderwijs en de politie – werkt aan een noodzakelijke inhaalslag. Miljonair word je niet van het CAO-loon van crèchemedewerkster of leraar Duits. Deze veelgevraagde en nog steeds onderbetaalde beroepen mogen ook in 2002 iets extra's verwachten.