Hermans wil leraar verplicht laten bijscholen

Leraren moeten hun vakkennis verplicht bijspijkeren, staat in een wetsvoorstel van minister Hermans (Onderwijs). Die verplichting druist in tegen zijn voornemen de scholen meer autonomie te geven.

Op het Stevin College voor mavo, havo en vwo in Den Haag staat een grote groep leraren op het punt een digitaal rijbewijs te halen. Nog een paar lessen en ze kunnen allemaal met Word, Powerpoint en Excel werken. Allemaal in de namiddag en de avond, vertelt locatiedirecteur Roland Grillis, ,,maar het loopt storm bij de cursus, er is zelfs een wachtlijst voor.''

Het Stevin College regelt, zoals veel scholen, vrijwillige bijscholingscursussen. In de praktijk volgt vrijwel iedereen de cursussen, zegt Grillis, vrije tijd of niet. ,,Als je een beetje van je vak houdt, wil je toch ook bijblijven.'' Toch wil minister Hermans (Onderwijs) het niet alleen laten aankomen op de vakliefde van docenten. In een gisteren naar de Tweede Kamer gestuurd wetsvoorstel regelt de minister strenger toezicht op de bijscholing van docenten. Bekwaamheid kan volgens de minister ,,geen rustig begrip [meer] zijn''. Het onderwijs moet zich aanpassen aan de tijd, en ,,zonder personeel dat `bij' is, kan het deze omslag niet maken''.

Voortaan verplicht bijscholen dus. Volgens Hermans' voorstel moet de Inspectie van het Onderwijs erop gaan toezien dat scholen bijspijkerprogramma's organiseren en dat leraren niet spijbelen van hun bijles. Om het bijscholen gestroomlijnder te laten verlopen, komt er op termijn extra overheidsgeld beschikbaar. De scholen hebben dit jaar bovendien al extra geld gekregen, waaruit ook cursussen moeten worden betaald, aldus Hermans.

De voorwaarden voor het bijscholen van leraren moeten door de onderwijsbonden zelf worden opgesteld. De inspectie controleert achteraf of aan de voorwaarden is voldaan. Wie verzuimt bij te blijven, kan in het uiterste geval zijn onderwijsbevoegdheid kwijtraken. ,,Eens bevoegd staat niet gelijk met altijd bekwaam'', stelt Hermans.

Al met al toch harde taal voor een minister die de mond vol heeft van meer ruimte voor de individuele leraar, vinden de onderwijsbonden AOb en CNV. Bestuurslid Ton Rolvink van de Algemene Onderwijbond (AOb): ,,Hermans zegt dat hij het beroep van leraar professioneler wil maken. Dat doe je natuurlijk niet door hem extern te laten controleren.'' Bovendien is de minister wel érg optimistisch door het zich te veroorloven bevoegdheden in te trekken, vindt Rolvink. ,,Dat is niet verstandig bij de huidige tekorten.''

Ook de Onderwijsbond CNV is kritisch over het wetsvoorstel. ,,Er hangt een sfeer omheen van: laten we die duffe leraar eens aanpakken'', zegt bestuurslid Frans van Rooij. De bond erkent dat er de afgelopen jaren te weinig terecht is gekomen van bijscholingen. Van Rooij: ,,Vrijwel iedere leraar vindt het leuk om ontwikkelingen op zijn vakgebied te volgen. Ze moeten het alleen meestal in hun vrije tijd doen en krijgen er vaak geen vergoeding voor. De suggestie dat de leraar onwillig is, verwerp ik.''

De Inspectie van het Onderwijs signaleerde in het recentste jaarverslag al dat bijscholingscursussen op veel scholen ernstig in de knel raken. Door het steeds nijpender tekort aan personeel besteden leraren steeds meer tijd aan lesgeven, waardoor bijscholing, net als het geven van bijlessen aan leerlingen, achterblijft. De meeste Kamerfracties zien daarom veel in het extra belonen van leraren die vrijwillig cursussen volgen.

Dat is ook veel sympathieker dan Hermans' plan om achterblijvende leraren te straffen, vinden de onderwijsbonden. CNV-bestuurder Van Rooij: ,,Leraren moeten geprikkeld worden en netjes beloond worden voor werk in de avonduren. Dat is een veel betere stimulans dan het uitdelen van straf.''

    • Guus Valk