Haenen schept weer vrolijkheid

Alsof hij een talkshow gaat presenteren, zo verschijnt Paul Haenen in zijn nieuwe theatersolo op het toneel. Er staat een desk met een desktop-camera, waaronder hij straks de dingen gaat leggen die hij ons wil laten zien, daarachter hangt het videoscherm waarop die dingen in het groot worden geprojecteerd, en er staat nog een bureautje dat hij zal gebruiken om even iemand anders te spelen. En hij begint zoals hij wel vaker is begonnen: met een microfoon de zaal in om een paar mensen te vragen wat ze vandaag hebben gedaan. Dat werkt altijd, want hij verstaat de kunst zijn slimme vragen zo argeloos te stellen dat er al gauw iets te lachen valt.

Leren lachen heet zijn nieuwe voorstelling, waarin Paul Haenen de zaal voor het eerst geheel onvermomd tegemoettreedt. Op onder-ons-toon bespreekt hij wat er die dag in de krant heeft gestaan, en heeft vaak aan de intonatie waarmee hij een kop voorleest al genoeg om vrolijkheid te scheppen. En hij redeneert er af en toe een beetje over door, om het nog wat ridiculer te maken. Maar ook snijdt hij wel eens iets aan dat tot niets leidt – alsof hij zelf, als hij begint, óók nog niet weet waartoe het zal leiden. Steeds weet hij de illusie op te roepen dat dit een unieke, onherhaalbare avond is. En een illusie is ook wat waard.

Zo vertrouwd is Haenen intussen met zijn publiek, en zo dicht ligt dit hele optreden bij hemzelf, dat hij vrijuit – en zonder opzichtig effectbejag – vertelt hoe slecht het huwelijk van zijn ouders was en wat hij daarover op zijn vijftiende in zijn dagboek schreef. Hij belooft daaruit binnenkort een bloemlezing te zullen publiceren, maar hier zien we de originelen: compleet met de foto's die hij uit de Televizier knipte, de commentaren die hij erbij schreef, en de dialogen die hij letterlijk uit de huiskamer optekende. Even doet hij ook na hoe zijn idool Wim Sonneveld in 1960 in My fair lady liep en zong; het is, in alle onnadrukkelijkheid, een rake typering.

Na de pauze verzamelt hij nog wat grappige verhalen uit de zaal, demonstreert hoe leuk de kinderlijke humor van Sesamstraat is (`humor hoeft geen niveau te hebben'), speelt een hilarisch cabaretnummer over een chagrijnige loketbediende en vertelt ons in een informeel soort preekje hoe we de moed erin kunnen houden. Zelf lukt hem dat een hele avond lang.

Voorstelling: Leren lachen, door Paul Haenen. Regie: Pieter Bouwman. Gezien: 13/11 in Nieuwe de la Mar-theater, Amsterdam. Tournee t/m 30/3. Inl. (020) 6204748, www.bettyasfalt.nl