Een aanslaggevoelig kwartaal

No, thanks. Amerikanen zaten op 11 september en de dagen daarna vooral thuis voor de televisie. Ze kochten even niets, ze produceerden minder en ver op reis gingen ze al helemaal niet. De pauze hoefde niet zo gek lang te duren om al een forse invloed te hebben op de economische groei in het derde kwartaal. De Amerikaanse economie kromp op kwartaalbasis licht, met op Europese wijze berekend 0,1 procent.

Morgen zal uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijken hoe de Nederlandse economie zich gehouden heeft in het derde kwartaal. Voorlopige indruk: de consumptieve bestedingen bleven in juli en augustus redelijk goed op peil, met een gemiddelde jaargroei van 2,1 procent. De investeringen zullen hun dalende lijn hebben voortgezet, met name in productiemiddelen als machines en computers. De overheid zal haar nieuwe rol als buffer van de economie hebben verstevigd met een bestedingsgroei van rond de 3 procent. En het saldo van invoer en uitvoer zal, zoals het er naar uitziet, redelijk neutraal werken op de economische groei.

Al met al ziet het er op het eerste gezicht niet al te beroerd uit. In zowel het eerste als het tweede kwartaal groeide de economie met 1,4 procent op jaarbasis. Wie rekening zou houden met een licht opwaarts effect van het aflopen van de MKZ-crisis, zou voor het derde kwartaal zelfs iets hoger dan dat kunnen uitkomen. Een krimp van kwartaal op kwartaal, zoals die zich in het eerste kwartaal van dit jaar voordeed, zit er dan niet in.

Maar net als in de Verenigde Staten is er de nog onbekende septemberfactor. Het consumentenvertrouwen kelderde na de aanslagen, en er is een gerede kans dat de bestedingen een flinke tik hebben opgelopen. Zodat de economische groei alsnog lager uitvalt. Vraag is: gaan we dat morgen zien in de cijfers over de economische groei? Het CBS heeft bij een eerste berekening van de economische groei nog de nodige witte plekken voor de laatste maand van het kwartaal, en dat is september. Het Bin Laden-effect speelde ook nog eens in de laatste weken van die maand. De statistici vullen die plekken zo goed mogelijk in, maar de foutmarge in de cijfers van morgen kan oplopen tot 0,5 procentpunt ten opzichte van het meer zekere cijfer dat pas in januari volgt.

De particuliere sector houdt daar al rekening mee. De consensus-prognose onder bankanalisten voor de morgen te publiceren Nederlandse economische groei over het derde kwartaal staat op een groei van slechts 1,2 procent op jaarbasis, en een groei van 0,1 procent op kwartaalbasis. Gezien de resterende onzekerheden zal de lijn tussen expansie en krimp flinterdun zijn.

    • Maarten Schinkel