De BBC in Kabul

Spannend op de BBC. Vanaf een berg overzag correspondent John Simpson in de nacht een stille stad met vierkantige patronen van brandende straatlampen. Het had in Wales kunnen zijn maar het was Kabul na de overname door de Noordelijke Alliantie. Zo rustig lag het er dus bij, tijdens zijn satellietgesprek in Newsnight gisternacht.

En vanmorgen weer: volle straten, fietsers en daar tussendoor de groene vrachtauto's met kanonnen van de Noordelijke Alliantie. Mannen die hun profeetbaarden laten scheren maar de vrouwen nog steeds helemaal ingepakt.

Een andere correspondent meldt uit Afghanistan dat de Talibaan zich met Tsjetsjenen en Arabieren heeft verschanst in de stad Konduz. Een stamhoofd uit het gebergte ten zuiden van Kabul zei door de telefoon dat bij hem de Talibaan niet meer welkom zijn. Een verslaggever stond bij een doorwaadbare plek bij een rivier in Noord-Afghanistan waar Afghanen over terugkeerden uit Pakistan naar hun woonplaatsen, galopperend te paard of per auto. Zij zijn niet langer vluchtelingen.

Hilversum koopt beelden in en vult die aan met commentaar van specialisten in de studio en satellietgesprekken met correspondenten in Washington en Islamabad. Als het heel spannend wordt schakelen ze over naar CNN, maar dat is ook al op CNN zelf te zien. Als de NOS een eigen nieuwszender krijgt zien we dat de hele dag. CNN wordt dan gemengd met de mededeling van GroenLinks dat ze de steun aan de oorlog opschort.

Het valt de Nederlandse omroep niet te verwijten dat ze net zo min als de meeste andere zenders niet zelf in Kabul is. Het meetrekken door de BBC met de Noordelijke Alliantie is een militaire operatie op zich waar kleinere tv-zenders niet toe in staat zijn. Het is bovendien gevaarlijk. Drie correspondenten, twee Fransen en een Duitser, werden doodgeschoten door Talibaansoldaten toen ze van een tank vielen waarop ze meereden naar het front. Tot zo'n opdracht kan niemand worden gedwongen. De BBC heeft eigen jeeps met opschrift. Er waren beelden van een vergissingsbombardement van het BBC-kantoor in Kabul tijdens een radio-uitzending.

Ik zie liever BBC dan CNN. Britse correspondenten bewegen zich gemakkelijker door de wereld. Ik hou niet van het drukke beeld van CNN, de beurskoersen, het nieuws eronder en de voortdurende afleiding van kleine statements en persconferenties van officials. De BBC laat meer zien van de oorlog zelf, terwijl CNN institutioneel, op hoofdsteden en diplomatie is gericht. CNN is een wereldwijde overheidsspreekbuis. BBC steunt op het eigen correspondentennet in Afghanistan, terwijl CNN de oorlogsvorderingen laat vertellen door militairen in het Pentagon, saaier en minder informatief. De generaal had vanmorgen zoveel zelfvertrouwen dat hij een foutje liet zien: de bom viel precies achter een militair voertuig. CNN is ook in Kabul, de correspondent is een Brit en filmde lijken van Talibaanstrijders bij een park. Die hadden weerstand geboden, zeiden omstanders.

Netwerk zond de intocht van BBC-correspondent John Simpson in Kabul uit. De strijdmacht die hij vergezelde, hield stil dus ging hij met zijn cameraman en assistenten te voet verder, toegejuicht door burgers van Kabul. Talibaanstrijders werden opgepakt maar dankzij de aanwezigheid van de televisiecamera niet geëxecuteerd. Het toezicht van de pers in Kabul spaart ongetwijfeld levens.

Bij Andries Knevel zat GroenLinks Kamerlid Farah Karimi. Op een andere planeet. ,,Ik begin me niet te verdedigen maar ik wil alleen zeggen wat onze positie is'', zei ze. Bedoelde ze dat ze er zelf niet achter stond? Hij confronteerde haar. Zij bleef abstract antwoorden over de proportionaliteit van militaire actie. Ik miste concrete vragen over hoe GroenLinks zich dat voorstelt in de praktijk, opschorting van bombardementen. Zodat de Talibaan aansterkt door het plunderen van konvooien hulpverleners? Ontstaat er niet juist een humanitair drama als de patstelling de hele winter voortduurt? Knevel en Karimi hadden de terugkerende vluchtelingen moeten zien op de BBC.

    • Maarten Huygen