Rockaway, Queens

Vlucht 587 van American Airlines was gisterochtend nog maar net opgestegen van John F. Kennedy Airport in New York toen het fout ging. Als een steen viel de Airbus A300-600 neer op Rockaway, een smal gedeelte van de wijk Queens tussen de oceaan en Jamaica Bay. New York en de wereld hielden de adem in. Was het een aanslag of een ongeluk? Justitie, FBI en de luchtvaartautoriteiten zullen haast moeten maken met de onderzoeksresultaten om de ongerustheid, toch al immens na de terreur van 11 september, te temperen. Burgemeester Giuliani van New York was net als bij de aanslag op de Twin Towers snel ter plekke. Hij sprak de hoop uit dat het een ongeluk zou zijn. Laat het alsjeblieft een ongeluk zijn – de dramatiek van deze woorden is ongekend. Alles is beter dan nog meer terreur, hoe rampzalig dat `alles' ook is. Analyse van de twee zwarte dozen moet uitwijzen wat de toedracht is geweest. Het feit dat de piloot net voor het neerstorten zijn brandstof trachtte te dumpen, gekoppeld aan de afgebroken motor, maakt mechanisch falen misschien aannemelijk. Maar sabotage kan niet op voorhand worden uitgesloten. Speculatie hierover is gezien de omstandigheden begrijpelijk, maar ongewenst.

New York is andermaal in rouw gedompeld. Bij de ramp verloren 260 passagiers en bemanningsleden het leven. Het aantal doden en gewonden op de grond is nog onbekend. De buurt kreeg het al zwaar te verduren door de aanslagen op het World Trade Center: tientallen slachtoffers woonden hier. De vitaliteit van de stad wordt zwaar beproefd. Inderdaad, New York kan veel hebben – maar nu is het wel genoeg. President Bush sprak gisteren op het bordes van het Witte Huis, in gezelschap van Nelson Mandela, zijn medeleven uit. Hij riep de Amerikanen op om door te gaan met reizen en om hun leven zo gewoon mogelijk te leiden. Verstandige woorden, bedoeld om de gemoederen te kalmeren. Maar de schrik bij de New Yorkers zit er goed in. En bij hen niet alleen. Luchtreizigers in de hele wereld hebben hun betrekkelijke onbekommerdheid na 11 september verloren. De crash in Rockaway betekent weer een klap voor de luchtvaart. Die sector verkeert sinds twee maanden in een crisis door de spectaculaire daling in het aantal boekingen gevolgd door gebrek aan inkomsten. Het is aannemelijk dat deze ramp dat alleen maar verergert. Reizigers bedenken zich ten minste twee keer voordat ze een vliegtuig instappen.

Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen ontvangen sinds de aanslagen steun van de overheid, maar dit kan niet oneindig doorgaan. American Airlines ziet zich geconfronteerd met een opeenstapeling van rampen, een terugloop in passagiers en een koersval op Wall Street. Kan een onderneming zo'n calamiteitenreeks overleven, zelfs al krijgt ze steun? Wat betekent het voor de hele bedrijfstak? Het zal jaren duren voordat de gevolgen van deze ellendige gebeurtenissen zijn overwonnen. Een aantal bedrijven, klein en groot, zal het niet meer meemaken.

Het is belangrijk dat snel duidelijk is wat de oorzaak is van deze ramp. Openheid hierover, voorlichting over vliegen en vliegangst en vooral duidelijke veiligheidsmaatsregelen aan boord van vliegtuigen en op de luchthavens kunnen leiden tot herstel van het reizigersvertrouwen.