Amerika blijft rijden, bijna gratis

De grootste Amerikaanse autoproducenten GM, Ford en Chrysler hebben sinds de terroristische aanslagen hun verkopen kunstmatig op peil gehouden met aantrekkelijke aanbiedingen.

,,Je bent gek als je het niet doet'', stelt een autoverkoper, wijzend op een Chevrolet Corvette in een grote showroom in de binnenstad van Detroit. ,,Deze unieke deal scheelt je tussen de 1.500 en 3.000 dollar.'' Hij zou wel eens gelijk kunnen hebben.

Weggegeven worden auto's nog niet in de Verenigde Staten, maar het lijkt er veel op. Wie nu op afbetaling een nieuwe auto koopt, hoeft namelijk geen rente te betalen. En je mag de maandelijkse afbetalingen spreiden over ten minste drie jaar, soms vier jaar en bij een enkele auto zelfs vijf jaar.

Dankzij dit soort verkoopprikkels, die voor het laatst in de jaren tachtig op zo'n grote schaal zijn toegepast, hebben General Motors (onder andere Chevrolet), die als eerste met de aanbieding begon, en Ford en DaimlerChrysler, die vonden dat ze niet konden achterblijven, recordomzetten gehaald in de maand oktober.

Er werden in totaal 1,73 miljoen auto's en bestelauto's met laadbak verkocht, waarmee oktober 2001, gecorrigeerd naar seizoensinvloeden, de sterkste maand is in de geschiedenis van de Amerikaanse auto-industrie.

GM rechtvaardigde de actie met het argument dat de zwakke Amerikaanse economie, en de weifelende consument, wel een zetje konden gebruiken. Keep America rolling, heette het. Gisteren maakte GM bekend dat de aanbieding zeker tot 2 januari duurt.

,,GM heeft makkelijk praten'', zegt Bill Hampton, publicist van de nieuwsbrief Auto Beat Daily, die de auto-industrie al dertig jaar volgt. ,,GM heeft genoeg cash om voor de kosten op te draaien van deze actie. Ford en Chrysler hebben er het meeste onder te lijden.''

Agressieve prijsstunts, geeft Fords huiseconoom George Pipas ruiterlijk toe, hebben zo hun nadelen. Niet alleen moet er op elke verkochte auto geld worden toegelegd (namelijk de gederfde rente), maar ook wordt er een voorschot genomen op omzet in de toekomst. ,,De kortetermijneffecten zijn adembenemend, maar het is uiterst onwaarschijnlijk dat we dit niveau kunnen vasthouden'', zegt Pipas. ,,Hoe langer de acties duren, hoe zwaarder de winstgevendheid van ons bedrijf onder druk komt te staan.''

Chrysler, een volle dochter van DaimlerChrysler, en de nummer drie van de Big Three, zag zijn omzetten in oktober slechts met 5 procent stijgen (tegenover 34 procent bij Ford en 31 procent bij GM). De maker van onder andere Jeep, Dodge en de PT-Cruiser, deed ook niet zo fanatiek mee met de aanbiedingen. Niet alle modellen kwamen in aanmerking voor de renteloze financiering. Voor de populaire pick-uptruck Dodge Ram moet bijvoorbeeld wel een rente van zo'n 6 procent worden betaald.

,,Met geld smijten naar de consument is niet de oplossing'', zegt woordvoerder Mike Rosenau van Chrysler. ,,Je moet goede auto's maken en die vanaf het begin de juiste prijs meegeven. Al die aanbiedingen geven het verkeerde signaal af. Ze verwarren de consument alleen maar.''

Detroit-watcher Hampton: ,,Een paar maanden geleden kon je Dieter Zetsche, (de nieuwe Duitse topman van Chrysler), nog horen zeggen dat prijsstunts definitief tot het verleden behoorden bij Chrysler. Alles moest meer op z'n Europees. Zie hoe lang zijn belofte standhield.''

Als prijsstunts zo omstreden zijn, waarom blijven de Amerikaanse autofabrikanten er dan naar teruggrijpen? Omdat zowel de fabrikant als de consument eraan ,,verslaafd'' is, volgens Hampton. ,,Voor de fabrikant zijn ze een snel middel om de omzet op te peppen en fabrieken draaiende te houden. De consument is er op zijn beurt helemaal aan gewend geraakt. `Wat, geen aanbiedingen? Dan wacht ik nog even'.''

De fabrikant die zo dwars is om de concurrentie niet onmiddellijk te volgen met stunts loopt kans marktaandeel te verliezen. ,,Als consumenten eenmaal voor een ander merk hebben gekozen, dan ben je ze kwijt'', zegt Rosenau van Chrysler.

De zero percent financing (in wezen een renteloze hypotheek verstrekt door de bancaire tak van de auto-fabrikant) is onlangs in Detroit over de hele linie verlengd tot eind november. Zoals het ernaar uitziet blijven de verkopen hoog deze maand. December, met zijn kerstuitgaven en familiebezoeken (waarvoor velen dezer dagen de auto nemen in plaats van het vliegtuig, zeker met de goedkopere benzine), ontpopt zich wellicht nog als een goede maand, maar daarna is het feest afgelopen. Januari en februari gelden algemeen als de slechtste maanden voor de auto-industrie.

,,Alle mensen die eerder dan gepland, nu dus, hun aanschaf hebben gedaan zullen dan wegblijven'', verzucht Pipas van Ford. ,,Veel nieuwe consumenten komen er niet bij. Iedereen heeft al een auto.''

    • Viktor Frölke