Patiënten in psychiatrie verwaarloosd

Psychiatrische patiënten die langdurig zorg nodig hebben en verblijven op gesloten afdelingen van ziekenhuizen, krijgen niet de zorg die ze nodig hebben. In de instellingen zou sprake zijn van aanzienlijke `zorgverwaarlozing'.

Dat constateert het Trimbosinstituut in het rapport `Een keten van lege zondagen', dat is uitgevoerd in opdracht van de koepelorganisatie GGZ-Nederland en minister Borst van Volksgezondheid. De onderzoekers hebben patiënten, personeel en managers van zes grote psychiatrische ziekenhuizen ondervraagd over de geboden zorg.

Uit de gesprekken blijkt dat de gemiddelde patiënt zijn dag doorbrengt met niets doen en op de afdeling zitten. Ongeveer tweederde van de tijd wordt zo doorgebracht. Per dag is er hooguit een half uur tijd voor een gesprek met een verpleegkundige of psychiater. Volgens standaardnormen zou dat minimaal tachtig minuten per dag moeten zijn. Aan dagactiviteiten wordt vijftig minuten per week besteed, dat zou vijf tot tien uur per week moeten zijn. Patiënten hebben niet de mogelijkheid hun dag elders door te brengen; daarvoor hebben ze te weinig zakgeld en is er geen vervoersmogelijkheid.

Volgens de onderzoekers van het Trimbosinstituut wordt de `zorgverwaarlozing' vooral veroorzaakt door personele en financiële problemen. Op sommige afdelingen bleek soms de helft van het personeel een invalkracht. De verpleegkundigen besteden meer tijd aan vergaderingen en overdracht dan aan zorg. De managers van de ziekenhuizen hebben te weinig middelen om meer personeel aan te trekken. En als ze daar toch geld voor uit trekken, zijn ze genoodzaakt op andere zaken te bezuinigen, op huisvesting bijvoorbeeld of de dagvergoeding die patiënten krijgen voor maaltijden.

Het instituut gelooft niet dat een verhoging van de budgetten van de ziekenhuizen de zorgverschraling zal oplossen. Het instituut adviseert het geld rechtstreeks aan de patiënt te geven, door middel van Persoonsgebonden budgetten (PGB). Daarmee kan de patiënt zelf zorg inkopen, bij de instelling zelf of ergens anders.

Directeur Frans Leenders van GGZ-Nederland betwijfelt of de zorgverschraling op die manier kan worden weggewerkt. ,,De tekorten zijn in tien jaar tijd opgebouwd, elk jaar kregen de ziekenhuizen een procentje minder geld. Met een eenmalig bedrag van twintig miljoen ruimen we deze rijstebrijberg niet op.''