Dood indiaan is toch geen kwajongensstreek

Ondanks felle tegenwerking van de rechter achtte de Braziliaanse jury dit weekend de vier mannen die in 1997 een indiaan levend verbrandden schuldig aan moord. Voor het proces had de rechter de moord op de Galdino dos Santos een ,,kwajongensstreek'' genoemd.

Na de uitspraak zag de rechter zich gedwongen het viertal te veroordelen tot 14 jaar gevangenisstraf. Dat is twee jaar meer dan de minimimstraf voor doodslag. Over drie jaar kunnen de mannen voorwaardelijk vrijkomen.

Ook tijdens het proces deed de rechter er alles aan de verdediging in de kaart te spelen die de dood van de indiaan als een ,,uit de hand gelopen grapje'' van brave middenklassezoontjes wilde presenteren. ,,Wat zal je familie lijden'', zei de rechter met tranen in de ogen, terwijl ze één van de daders ondervroeg. ``Goede school. Uitstekend'', was haar commentaar bij vragen naar de jeugd van een ander.

De rechter huilde terwijl de moeder van een van de moordenaars zich afvroeg waarom nu juist haar zoon gepakt moest worden. ,,Er gebeuren zoveel dingen die niet bestraft worden. Waarom dan wel mijn jongen?'' Maar toen de dokter die de indiaan de laatste uren van zijn leven behandelde moest getuigen, lachte ze. De dokter vertelde hoe Galdino had geleden, met over 95 procent van zijn lichaam derdgraads verbrandingen. ,,Dergelijk letsel kan niet door een paar druppeltjes brandstof veroorzaakt worden'', meende de dokter. ,,Daar is minstens een paar liter voor nodig.''

Tijdens het proces brokkelden de stellingen van de verdediging langzaam af. De advocaten beweerden dat de jongens maar een paar druppeltjes brandstof hadden gebruikt. Bovendien zouden ze niet de indiaan zelf, maar zijn deken in brand hebben gestoken. Maar het OM kon bewijzen dat de indiaan helemaal geen deken had gehad, en dat de brandstof direct over zijn lichaam was uitgestooid. Even later kwam het bewijs dat de moordenaars twee liter alcohol over de indiaan hadden uitgegoten voordat ze de lucifer erbij hielden. Een laatste poging van de rechter om de flessen waarin de jongens brandstof hadden meegebracht te verduisteren werd op het nippertje verijdeld. Na twee uur zoeken vond de openbaar aanklager de flessen in de vuilniszakken van de rechtbank.

,,We zijn tevreden'', zegt de Braziliaanse bisschoppenconferentie die het als enige organisatie voor de indianen had opgenomen. Ze hadden gevraagd om een maximumstraf van dertig jaar. ,,De uitspraak van de jury betekent in elk geval dat er een grens is gesteld. Dat het verbranden van mensen, ook van indianen, niet getolereerd kan worden'', zei de woordvoerster van de conferentie.

De meeste indianenstammen in Brazilië worden door uitroeiing bedreigd. Jaarlijks worden tientallen indianen door grootgrondbezitters en houtkappersbedrijven vermoord. Bij het tribunaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten loopt tevens een procedure tegen de onvrijwillige sterilisatie van vrouwen van dezelfde Pataxó-stam als Galdino dos Santos.

    • Marjon van Royen