VS kiezen op WTO-top harde toon

De Verenigde Staten hebben op de eerste dag van de Wereldhandelsconferentie in Qatar een harde toon aangeslagen. Als de ministerstop mislukt, zullen de VS niet aarzelen nieuwe akkoorden te sluiten buiten de WTO om.

,,Wanneer het hier fout loopt dan is dat voor ons een handicap'', zei gisteren de Amerikaanse handelsafgevaardigde, R. Zoellick, ,,maar wij hebben geen gebrek aan landen die bilateraal zaken met ons willen doen, wij gaan hoe dan ook door met onze liberaliseringen.''

Algemeen werd aangenomen dat de VS zich op de top in Doha, hoofdstad van het ministaatje Qatar, mild zouden opstellen. Want een geslaagde conferentie zou op zichzelf al laten zien dat de wereldhandel niet wijkt voor terrorisme.

De 142 lidstaten van de WTO hebben tot dinsdag aanstaande de tijd om het eens te worden over een agenda van nieuwe liberaliseringen. De wensen van ontwikkelingslanden zijn een van de vele mogelijke breekpunten.

Zo willen Afrikaanse landen en lidstaten als Brazilië en India meer vrijheid om octrooirechten op medicijnen opzij te schuiven. Zij willen goedkopere medicijnen tegen ziekten als aids, maar stuiten daarbij op weerstand van de VS en de Europese Unie.

Weer een andere coalitie van armere landen wil versnelde liberalisering van de westerse textielmarkt. Ze eist onderhandelingen over de anti-dumpingmaatregelen die de VS en de EU toepassen om textielproducten te weren die onder de kostprijs zouden worden verkocht. Deze landen bestrijden dat zij goedkope textiel op westerse markten dumpen.

Behalve tussen de arme en rijke landen, bestaan er breekpunten tussen de VS en de EU. Cruciaal geschilpunt daarbij is de verdere liberalisering van de landbouw, een onderwerp waarbij de EU onder zware druk staat. In Qatar ligt, net als twee jaar eerder in Seattle, het voorstel op tafel exportsubsidies te verlagen ,,met uitzicht op het afschaffen daarvan''. EU-lidstaten als Frankrijk gaat deze formulering te ver, maar veel andere landen, waaronder de VS, pleiten juist voor hardere bewoordingen.

Als tegenprestatie voor concessies op het gebied van landbouw hoopt gedelegeerde P. Lamy van de EU onderwerpen op de agenda te kunnen zetten zoals voedselveiligheid, een eerlijke behandeling van buitenlandse investeringen en afspraken over concurrentievervalsing binnen lidstaten. Ontwikkelingslanden zijn daar fel op tegen.

    • Michiel van Nieuwstadt