Tegenzin euthanasie groeit onder artsen

Juist onder huisartsen die tot de voorhoede van de euthanasiepraktijk behoren, groeit de tegenzin tegen de dood op verzoek. ,,Uit onkunde en onwetendheid worden mensen de euthanasieprocedure ingesluisd aan wie nog heel wat kwaliteit van leven geboden zou kunnen worden'', zegt een van hen vandaag in deze krant.

Het gaat om artsen die de praktijk goed kennen, omdat zij als `euthanasieconsulent' jaarlijks ruim vijftien keer de wettelijk vereiste second opinion geven aan collega's die overwegen een patiënt te euthanaseren. Nederland heeft met de euthanasiewetgeving de ,,omgekeerde weg'' bewandeld, aldus de artsen.

De huisartsen bevestigen nu wat critici in het buitenland al langer zeggen over het Nederlandse euthanasiebeleid. Nadat ze jarenlang als consulent hun fiat aan de dood op verzoek gaven, proberen ze steeds vaker patiënten en collega's van euthanasie af te houden.

In het hele land begint zich onder huisartsen een ,,tegenbeweging tegen euthanasie'' af te tekenen. Dit zegt B. Wanrooij, werkzaam op de afdeling huisartsengeneeskunde in het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum. Aan ruim 130 huisartsen verstrekt zij nu studiemateriaal over andere manieren dan euthanasie om lijden te verzachten, de zogeheten palliatieve zorg. Zij ontmoeten elkaar in zogeheten `palliatieve peer groups'. Tot ongeveer een jaar geleden werd aan palliatie in de huisartsenopleiding nauwelijks tijd besteed.

Huisartsen zeggen nu tot euthanasie te zijn overgegaan zonder dat zij konden voldoen aan een van de wettelijke zorgvuldigheidscriteria. Daarin is de overtuiging vereist dat er ,,geen redelijke andere oplossing'' is voor het ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Door hun aandacht op euthanasie te richten kregen ze voor andere mogelijkheden ,,een blinde vlek'', zegt huisarts W. Budde. Ook N. Mensing van Charante, naast zijn werk als huisarts verbonden aan de artsenorganisatie KNMG, noemt het ,,zeer discutabel'' of huisartsen voldoende kennis hebben van de manieren die er zijn om lijden te verzachten, om te kunnen inschatten of iemand ondraaglijk lijdt.

De directeur van de KNMG, P. Rijksen, erkent dat de aandacht voor palliatieve zorg onder huisartsen recentelijk opvallend toeneemt. Rijksen spreekt van ,,voortschrijdend inzicht''. Huisartsen noemen het aannemen van de euthanasiewet dit voorjaar een belangrijke oorzaak van hun groeiende reserves. Een toenemend aantal patiënten ziet de euthanasie nu ten onrechte als een recht, zeggen de artsen, die zich ,,over een grens gedrukt'' voelen.

Zaterdags Bijvoegsel: pagina 25

    • Margriet Oostveen