Nederlandse underdogs spelen te wisselvallig

Voor het oog van drieduizend volwassenen en tienduizend kinderen toonde Jong Oranje eens te meer dat het Nederlandse voetbal een vrije val maakt. In de uitverkochte Galgenwaard speelde het nationale jeugdelftal met 2-2 gelijk tegen de beste junioren van Engeland. Dinsdag volgt de return in Derby. De winnaar van de beslissingsduels plaatst zich voor het EK voor spelers onder de 21 jaar.

In een periode dat de teloorgang van het Nederlandse voetbal onder een vergrootglas wordt gelegd, waren gisteravond alle ogen gericht op het elftal van de toekomst. Hoe goed of slecht is het nu werkelijk gesteld met de aanwas van talenten? Ontbeert de Nederlandse voetballer technische en tactische kwaliteiten, zoals goeroe Cruijff predikt? Over het gebrek aan hardheid en mentaliteit is bijna iedere insider het wel eens. En het bewierookte aanvalsspel moet volgens sommigen op de helling.

In Utrecht werden de critici voor een deel in het gelijk gesteld. Toch begon Jong Oranje voortvarend, volgens beproefd recept met veel balbezit en vleugelspel. Bondscoach Wotte had gekozen voor twee buitenspelers en negeerde daarmee de voorkeur die zijn directe baas Van Gaal tegenwoordig koestert. De oeverloze discussies over 4-3-3 of 4-4-2 zijn niet erg relevant. Ook met één spits kan een elftal aanvallend voetballen.

Bij Jong Oranje kreeg midvoor Kuyt (FC Utrecht) weinig steun van de buitenspelers Ax (NEC) en Van der Meyde (Ajax). Zij stichtten weinig gevaar, omdat hun voorzet te wensen over liet. Dit is een terugkerend probleem. De passeerbewegingen mogen een lust voor het oog zijn, zonder goede voorzet is een aanval vanaf de zijkant gedoemd te mislukken.

Gebrek aan hardheid viel Jong Oranje dit keer niet te verwijten. Van Nieuwstad (Willem II) en Van der Schaaf (Vitesse) ontkrachtten de theorie dat Nederlandse voetballers niet kunnen bikkelen. Zij hadden geluk dat de Portugese scheidsrechter zich ontpopte als thuisfluiter. Het agressieve spel van de Nederlandse lichtgewichten moest het gebrek aan lichaamskracht verdoezelen. De Engelse jeugd stond steviger op de benen.

Hét voorbeeld van deze fysieke kracht was aanvoerder Dunn, die vlak na de pauze bijna in zijn eentje door de Nederlandse defensief soleerde. Hij passeerde vijf tegenstanders en verschalkte de zwakke doelman Ten Rouwenaar (Emmen) met een subtiele voetbeweging. De briljante actie van Dunn (Blackburn Rovers) kon niet verdoezelen dat de verdedigers van Jong Oranje zich eenvoudig in de luren lieten leggen. ,,Ze maakten soms overtredingen op de verkeerde momenten'', bekritiseerde Wotte de wankele defensie.

Met name Mendez da Silva (Sparta) en Hersi (Ajax-huurling bij NAC) waren nutteloze krachten als de Engelse jeugd in balbezit was. Beide talenten worden in respectievelijk Rotterdam en Amsterdam ten onrechte op een voetstuk geplaatst. Hun hak- en stiftballen brachten alleen de jonge supporters in vervoering. De slungel Mendez stond vaak verkeerd opgesteld. De dreumes Hersi is geen passer maar een dribbelaar en daarom niet geschikt als middenvelder.

Tegenover het keurig verzorgde positiespel speelde de Engelse jeugd een ogenschijnlijk chaotische wedstrijd. Er viel weinig lijn te ontdekken in de taktiek van bondscoach Platt, die als speler van Aston Villa en Juventus bekend stond als een nuttige rommelaar. Naarmate de wedstrijd vorderde, toonden de Engelsen meer veerkracht en daadkracht. Daarmee legden ze gelijk de zwakke plek van Jong Oranje bloot.

Het tegendoelpunt van Carrick (West Ham) viel op een ongelukkig moment, in blessuretijd van de eerste helft. Uitblinker Van der Vaart (Ajax) sprak over een mentale tik. Alsof de 2-1 ruststand geen gunstige uitgangspositie was voor de Nederlandse underdogs. Jong Oranje verdiende de voorsprong op grond van het aantal doelkansen. Van der Vaart stond aan de basis van beide treffers. Eerst scoorde hij na een handige draaibeweging en schoot de bal even later uit een effectvolle vrije trap tegen de paal. Kuyt benutte de rebound.

De 2-0 voorsprong leek de voorbode van een succesvol kwalificatieduel, maar zoals vaker bleek een Nederlandse ploeg niet in staat een hele wedstrijd goed te spelen. De return in Derby wordt daarom een zware dobber voor een team dat van wisselvalligheid aan elkaar hangt. Bondscoach Wotte gelooft nog ,,in een voetbalwonder''. Met deze woordkeuze onderstreepte hij de gewijzigde verhoudingen in het internationale voetbal.

Jong Oranje 2

Jong Engeland 2

Ruststand 2-1. 25. Van der Vaart 1-0, 37. Kuyt 2-0, 44. Davis 2-1. Scheidsrechter: Gomes Costa ((Por). Toeschouwers: 14.000. Gele kaart: Van Nieuwstadt, Ax (Jong Oranje), Terry (Jong Engeland).