Nederland stuurt 1.400 militairen

Nederland stelt aan de Amerikaanse militaire strijd tegen het terrorisme 1.200 à 1.400 militairen ter beschikking, voornamelijk uit marine en luchtmacht. Zij worden niet direct ingezet bij gevechten in Afghanistan.

Dat heeft premier Kok gisteren in Den Haag bekendgemaakt. De Nederlandse bijdrage bestaat wat betreft de marine uit vier maritieme patrouillevliegtuigen, drie fregatten, twee mijnenjagers en één onderzeeboot. Dit deel van het aanbod behelst een totale sterkte van ruim 900 militairen.

Wat betreft de luchtmacht gaat het om zes F-16's voor verkenningstaken, een KDC-10 voor tanker- en transporttaken en een Hercules C130 transportvliegtuig. Dit deel van het aanbod omvat ongeveer 260 militairen, en voor bewaking en bescherming van troepen mogelijk nog 150 militairen extra. Nog eens tachtig militairen kunnen worden uitgezonden ter ondersteuning van uitgezonden eenheden, voor staffuncties en als militaire politie.

Het is niet zeker dat al deze troepen en middelen ook daadwerkelijk worden ingezet, aldus premier Kok. ,,Dit is het arsenaal waaruit de Amerikanen kunnen putten'', aldus minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken), die met zijn collega De Grave (Defensie) de premier bij zijn bekendmaking flankeerde.

Kok waarschuwde dat het Nederlandse aanbod niet als symbolisch moet worden gezien en dat het daadwerkelijk tot inzet zal komen. De Nederlanders gaan ook niet voor het ,,kinderwerk'', zei Kok later. Ze zullen zich verdedigen als ze worden aangevallen.

De marine zal vooral worden ingezet ter bescherming van strategische olieroutes, mochten terroristen die bijvoorbeeld met mijnen proberen te blokkeren. De uitzending van de marine is niet bedoeld voor uitbreiding van de oorlog, bijvoorbeeld met een aanval op Irak.

De F-16's zullen zich boven Afghanistan primair bezighouden met het observeren van vluchtelingenstromen en andere humanitaire aspecten van de situatie, aldus minister De Grave. Daaronder moet ook de afstemming van militaire en humanitaire doelstellingen worden verstaan, zei de minister van Defensie, ,,zoals een brug die niet blijkt te kunnen worden gebombardeerd, omdat er vluchtelingen over gaan''.

De troepen blijven onder Nederlands commando (`full command'). Nederland zou dus in principe militairen kunnen terugroepen, of bepalen dat zij aan een bepaalde actie niet deelnemen. Te velde kunnen de Nederlanders echter onder operationeel commando van de Amerikanen of anderen komen (`operational command'). Over de precieze commandostructuur zal van geval tot geval worden beslist. Een en ander gebeurt bij het commandocentrum CENTCOM in het Amerikaanse Tampa, waar Nederland nu twaalf hoge militairen heeft gedetacheerd. Het Amerikaanse verzoek om een militaire bijdrage was daar de afgelopen dagen in onderling overleg opgesteld.

De uitzending behoeft geen goedkeuring meer van het parlement, aldus Kok. Artikel 100 van de Grondwet, waaraan het parlement het recht op toetsing ontleent, is niet van toepassing. Toch zal de regering de Kamer zoveel mogelijk informeren.

Achtergrond: pagina 3

Hoofdartikel: pagina 7