Jomanda 3

Borst doet onderzoek in de medische biologie en dat is een ander vak dan geneeskunde. Daarom leest hij andere tijdschriften dan onderzoekers in de geneeskunde. Dit blijkt duidelijk uit zijn column van 13 oktober (`Kwakvervolging'), waarin hij een mogelijk onderzoek bespreekt naar de effectiviteit van door Jomanda ingestraald water. Hij meent dat er een kans van 50 procent is dat het ingestraalde water beter lijkt te werken dan leidingwater, zelfs als vooraf gedefinieerd wordt wat een statistisch significant effect is.

Hieruit blijkt dat Borst de discussie in tijdschriften voor geneeskunde over statistische significantie heeft gemist. Als een verschil gevonden wordt tussen patiënten behandeld met ingestraald water of met leidingwater, is de vraag of het om een werkelijk bestaand verschil gaat. Daar heeft Fisher aan het begin van de vorige eeuw wat op gevonden, maar wat hij vond wordt vaak, ook nu door Borst, verkeerd uitgelegd. Wat Fisher ons leerde was hoe we moeten berekenen wat de kans is op het vinden van het gevonden verschil als de behandelingen even effectief zijn. Hij stelde voor dat als die kans klein is, we dan maar moeten aannemen dat er wel een verschil is, maar zeker is dat niet. Het is dus niet zo dat, zoals Borst beweert, de kans op een positief effect wordt berekend. Het was zeker niet de bedoeling van Fisher dat zijn sommen een beslissing opleverden in de zin van de therapie helpt wel of niet. Fisher wilde de onderzoeker helpen en als een kleine kans werd gevonden, moest dat hoogstens helpen bij de beslissing een nieuw experiment te doen.

De tijdschriften voor geneeskunde hebben de laatste jaren herhaaldelijk gewaarschuwd dat het niet gaat om de dichotomie wel of niet significant. Het experiment staat nooit op zichzelf. We moeten rekening houden met wat al bekend was, het type onderzoek, wat er verschillend was, en tussen welke waarden het gevonden verschil waarschijnlijk ligt. Na zijn geknoei met kansen besluit Borst dat zijn onderzoeksvoorstel in zijn la moet blijven liggen. Dat is een verstandige beslissing, want onderzoek in de geneeskunde moet hij als medisch-biologisch onderzoeker aan deskundigen overlaten. De hypothese over het ingestraalde water is zo zwak dat een experiment zinloos is. Dat die hypothese zo zwak is kunnen we onder andere weten door de voortreffelijke stukken in deze krant van Borst over de kwakzalverij.

Gerectificeerd

Door een technische fout zijn vorige week in de brievenrubriek de namen van twee briefschrijvers (Albert van der Schoot en Rien Vermeulen) omgewisseld. Hierdoor werd ook het naschrift van Piet Borst moeilijker te begrijpen. Onze excuses aan de briefschrijvers, Piet Borst en de lezers.

    • Albert van der Schoot