Gezocht: de weelde om af te waarderen

Deze handelsweek erkenden diverse bedrijven dat ze in het verleden te diep in de buidel hebben getast voor overnames.

Week 45, tijd om af te waarderen. Verschillende ondernemingen kondigden de afgelopen dagen aan dat ze hun aanwinsten uit het verleden tegen lagere prijzen in de boeken gaan zetten. Met eenmalige voorzieningen wordt ballast uit het verleden overboord gegooid, maar de onderneming moet die éénmalige pijn wel kunnen verdragen.

Automatiseringsbedrijf Getronics kan dat. Het bestuur heeft vastgesteld dat eerder gepleegde overnames te hoog in de boeken staan. Van de ruim 2 miljard euro (4,4 miljard gulden) aan goodwill zal Getronics in één keer circa 0,7 miljard afboeken. Ofwel, ruim twee jaar na dato constateert de automatiseerder dat het overgenomen Amerikaanse Wang eigenlijk veel minder waard is dan de 1,7 miljard euro die destijds voor Wang is betaald.

Numico is hetzelfde overkomen in Amerika, alleen een jaartje later. Beleggers hadden al langer hun bedenkingen bij de aanwinst van pillenfabrikant Rexall Sundown, die vorig jaar voor 2 miljard euro werd verworven. Het bestuur van Numico heeft die twijfels nu ook. Afgelopen woensdag werd tegelijk met een winstwaarschuwing aangekondigd dat in het vierde kwartaal een herwaardering van de goodwill en de merken van Rexall Sundown zal worden overwogen.

Het Japanse NTT Docomo zag de winst in de laatste zes maanden halveren, voornamelijk als gevolgen van een afwaardering van zijn belang van 15 procent in KPN Mobile. NTT Docomo neemt een verlies van 2,4 miljard euro op zijn aanvankelijke investering van 4 miljard euro. Die actie gaf weer voeding aan speculaties dat KPN zijn dure dochters en telecomlicenties zou moeten afwaarderen.

KPN kijkt niet naar Japanse, maar naar Nederlandse boekhoudregels: de waarde in de boeken moet worden afgezet tegen de toekomstige verwachte inkomstenstroom. In Engeland had die blik bij British Telecom, dat dezelfde huisaccountant heeft als KPN, veel eerder afwaarderingen van dochterbedrijven tot gevolg. Tot nu toe heeft financieel directeur M. Henderson van KPN bezweerd dat er geen aanleiding is om een verlies te nemen in Duitsland, of hij nu de lachers daarmee op zijn hand krijgt of niet.

Donderdag kreeg KPN het nog moeilijker om aan deze koers vast te houden, nu bekend is dat de omzet van het concern op lange termijn onder de ten doel gestelde 10 tot 15 procent zal uitkomen. Bij die sommetjes lijkt een afwaardering onafwendbaar. Alleen kan KPN's zwakke balans niet veel verdragen. Gelukkig voor KPN blijft een afboeking arbitrair. Het bestuur zal zeker in de gaten houden dat het eigen vermogen boven water blijft. Dat betekent dat de huidige goodwill nooit met meer dan de helft zal worden afgeboekt.

    • Jeroen Wester