72 IERLAND

Phileas Fogg deed het in tachtig dagen, Sean Kelly in 80 wielerwedstrijden. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Vandaag de 72ste aflevering: Ierland.

Ieren zingen graag en veel, zo luidt het cliché. Het aantal popgroepen en zangers dat uit Ierland komt, bevestigt de juistheid daarvan. U2, The Undertones, Them en Van Morrison, The Dubliners, The Cranberries, Sinéad O'Connor, Thin Lizzy, Rory Gallagher, Boyzone – het zijn maar een paar van de vele grote popnamen die uit Ierland komen. Enkele van die groepen hebben ook hits gehad met Ierland als onderwerp. Maar opmerkelijk genoeg gingen die bijna nooit over de groene Ierse heuvels of de schoonheid van Dublin. Wie een hit wil halen met een nummer over Ierland, kan het beste over Noord-Ierland en de bloedige strijd tussen katholieken en protestanten zingen. Zo haalde de Duitse groep Boney M in 1977 een nummer 3-hit met `Belfast', een warrige hekelsong van de bijna-burgeroorlog in deze Noord-Ierse stad. Twaalf jaar later haalde de Schotse groep The Simple Minds zelfs de eerste plaats met `Belfast Child', dat was gebaseerd op het oude Ierse lied `She Moved Through The Fair'.

In de tussentijd haalde de Franse zanger Michel Sardou in 1982 een nummer 9-hit in Nederland met `Les Lacs du Connemara'. De neutrale titel van dit lied zou nog kunnen duiden op een ode aan het Ierse landschap, maar al in de eerste regels noemt Sardou de streek van Connemara `een beetje de hel'. Ook `Les Lacs du Connemara' gaat over de Ierse strijd. In Connemara gelooft men dat de dag dichtbij is dat `Ierland vrede zal sluiten onder het kruis', zingt Sardou die zijn lied eindigt met een uithaal naar de Engelsen: ,,Là-bas au Connemara / on n'accepte pas / la paix des Gallois / ni celle des rois d'Angleterre.''

Ierland is een droevig land waar geweld en oorlog heersen – dit is het beeld dat de Ierland-hits oproepen. Zelfs in `Danny Boy' ligt de oorlog op de loer. ,,Oh Danny boy, the pipes, the pipes are calling'', zo begint dit lied dat in de Verenigde Staten vaak voor begrafenissen wordt gebruikt. Danny moet in militaire dienst – dat betekent deze regel en de gebruikelijke interpretatie is dan ook dat `Danny Boy' een afscheidslied is waarin de ikfiguur de mogelijkheid uitspreekt dat hij er niet meer zal zijn als Danny terugkeert: ,,And if you come, when all the flowers are dying / And I am dead, as dead I well may be / You'll come and find the place where I am lying / And kneel and say an `Ave' there for me.''

`Danny Boy' is heel vaak gecoverd. Glen Miller, Count Basie, Harry Belafonte, Jim Reeves, Jerry Lee Lewis, Patti LaBelle, Jackie Wilson en zelfs Thin Lizzy – allemaal hebben ze `Danny Boy' op hun repertoire gehad.

Net als `Waltzing Mathilda', het officieuze volkslied van Australië, is `Danny Boy' een nummer met een lange geschiedenis. De melodie van het nummer duikt als `Air of Londonderry' voor het eerst op in de muziekbundel `Ancient Music of Ireland'. In deze bundel uit 1855 staat vermeld dat ene mevrouw Ross de melodie had gehoord en opgetekend in streek rondom Londonderry, of Derry zoals Ieren deze stad noemen. Maar of zij de melodie ook werkelijk daar had gevonden, wordt door musicologen betwijfeld.

Zekerheid bestaat wel over de schrijver van de tekst. `Danny Boy' geldt als een zeer Iers lied, maar ironisch genoeg is de tekst geschreven door Edward Weatherly, een Engelse advocaat/liedjesschrijver die nooit een voet in Ierland heeft gezet. Weatherly schreef de tekst in 1912 op de melodie die hem was gestuurd door zijn schoonzus in de VS.

Een verschil met `Waltzing Mathilda' is dat de betekenis van het lied veel duidelijker is. Er zijn Ieren die beweren dat Danny Boy zich meldt voor de IRA, de Irish Republican Army, maar dat is zeer onwaarschijnlijk gezien het jaar waarin Weatherly zijn tekst schreef. Nee, de enige onzekerheid bestaat over de identiteit van de ikfiguur. Is het wel Danny's geliefde die afschied van hem neemt? Zo ja, waarom weet ze dan bijna zeker dat ze dood is als hij terugkeert? Is het niet eerder Danny's oude vader of moeder die afscheid neemt?

In Nederland is Danny Boy slechts in één uitvoering een hit geworden. In 1990, het jaar dat Nederland deelnam aan de Wereldkampioenschap Voetbal in dezelfde poule als Ierland, haalde Ron Brandsteder en de Havenzangers de 13de plaats van de Top 40 met `Hand in hand achter Oranje'. De melodie van dit lied was dezelfde als die van `Danny Boy', oftewel de `Air of Londonderry'.

    • Bernard Hulsman