Wijers: KPN kan nog worden gered

De vakbonden huurden Hans Wijers in voor een advies over het massaontslag bij KPN, maar de ex-minister kwam ook met veel tips voor de nieuwe topman Scheepbouwer. Want volgens Wijers is KPN nog niet verloren.

Het vergde moed van de vakbonden om nota bene Hans Wijers in huis te halen als onafhankelijk adviseur om het voorgestelde massaontslag bij KPN te onderzoeken. Wijers was als minister van Economische Zaken (1994-1998) een koele rekenaar, wars van sentimenten. De afgelopen week liep Wijers rond bij KPN en gisteren presenteerde hij zijn conclusie: de gedwongen ontslagen bij het telecombedrijf zijn onvermijdelijk. De bonden hoopten tegen beter weten in op een wonder en legden zich neer bij de bevindingen van Wijers. ,,We zien geen andere weg'', zei hij tijdens een persconferentie.

Nog meer gedwongen ontslagen werden gisteren niet uitgesloten. De nu genoemde 4.800, meende Wijers, zijn toereikend mits er flankerende maatregelen worden genomen. Zo moet KPN doorgaan met het afstoten van niet-essentiële bedrijfsonderdelen. Ad Scheepbouwer, sinds 1 november officieel bestuursvoorzitter van KPN, noemde gisteren na afloop nog twee variabelen die invloed kunnen hebben op het aantal ontslagen. De markt kan tegenzitten en het natuurlijk verloop van oudere werknemers kan tegenvallen. Dat laatste is overigens nu al het geval.

Bij KPN, zo vertelde Wijers gisteren, zijn afdelingen te vinden waar 50 procent van het personeel overbodig is. KPN heeft de afgelopen jaren bijvoorbeeld veel geïnvesteerd in de uitbreiding van netwerkcapaciteit. Veel van dat werk is klaar, de netwerkbouwers zitten nu met armen over elkaar. Het vinden van klanten die de netwerkcapaciteit willen gebruiken, is een minder arbeidsintensieve activiteit.

KPN moet volgens Wijers een nieuw bedrijf worden, met een kleinere portfolio en een oriëntatie op de Benelux en Duitsland. Voor internationale avonturen is geen ruimte. Ook Groot-Brittannië, waar KPN vorig jaar nog voor vele miljarden een telecomvergunning heeft gekocht, kwam niet in het rijtje van de oud-minister voor. Hij pleitte verder voor minder managementlagen, de organisatiestructuur kan sterk worden vereenvoudigd.

Het gedwongen ontslag is niet alleen mogelijk en noodzakelijk, maar ook urgent. Op dit punt in Wijers' betoog begon het buiten heel luidruchtig te hagelen, alsof ook de weergoden – naast de aanwezige vakbonden – het verhaal niet langer wilden horen. De toekomst van KPN, zo zette Wijers zijn betoog met enige stemverheffing voort, loopt gevaar als de ontslagronde niet snel plaatsheeft. Het telecomconcern heeft door overnames en investeringen in het buitenland een miljardenschuld opgebouwd waarvan de financiële lasten op dit moment te zwaar drukken. ,,In tijden dat het goed ging, heeft [KPN] geen reserves kunnen opbouwen'', aldus de adviseur.

Wijers wilde niet zeggen of het massaontslag rechtstreeks verband houdt met een lening die KPN begin september kreeg van een bankenconsortium. Was er als voorwaarde door de banken om een sanering gevraagd? Daarop antwoordde hij: ,,Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te weten wat je moet doen om weer nieuwe financiering te krijgen.''

Wijers, die tegenwoordig werkt voor een commercieel adviesbureau, verwacht dat het ontslag tot ,,allerlei emoties in de KPN-gemeenschap'' zal leiden. De oud-minister adviseerde de vakbonden om ,,het vizier'' zo snel mogelijk op de toekomst te richten. Het heeft volgens Wijers weinig zin om te ruziën over de vraag wie de malaise bij KPN op z'n geweten heeft. Voor ruzie is geen tijd, vindt hij. KPN kan nu nog worden gered. Het moet de veelbekritiseerde raad van bestuur van KPN als muziek in de oren hebben geklonken.

    • Stéphane Alonso