`Programma's verkiezingen bijstellen'

De groei van de Nederlandse economie is onder invloed van de wereldwijde recessie drastisch verslechterd. Politieke partijen kunnen hierdoor 4 miljard gulden minder `uitgeven' in hun verkiezingsprogramma's.

Dat blijkt uit nieuwe berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) voor de komende kabinetsperiode, van 2003 tot 2006. In plaats van een jaarlijkse voorzichtige groei van 2,5 procent kan de Nederlandse economie op termijn nog maar met 2,25 procent groeien. Politieke partijen hadden om nieuwe cijfers gevraagd. Door de economische teruggang kunnen zij in hun programma's 4 miljard gulden minder uitgeven dan ze hadden verwacht. Hierbij gaat het CPB ervan uit dat de partijen in 2006 een overschot op de begroting van 1,1 procent van het bruto binnenlands product (bbp) willen handhaven, dit in verband met de aflossing van de staatsschuld.

In juni dit jaar dacht het CPB nog dat de Nederlandse economie in een situatie van hoogconjunctuur zat (boven de `voorzichtige trend', die toen op 2,5 procent werd geschat). Nu blijkt echter dat de economie zich in een laagconjunctuur bevindt. Om in 2006 weer op de voorzichtige trend uit te komen (inmiddels naar beneden bijgesteld naar 2,25 procent), moet de economie jaarlijks met 2,5 procent groeien. Eerder werd ervan uitgegaan dat de economie jaarlijks met 2,25 procent zou groeien om in 2006 op de trend uit te komen.

Omdat de jaarlijkse groei in de komende kabinetsperiode hoger ligt dan verwacht, hebben politieke partijen 1 miljard gulden extra aan vrije ruimte ten opzichte van de eerder berekende 7 miljard gulden. Dat geld hebben ze deels nodig om het begrotingsoverschot te handhaven, zodat per saldo nog 3 à 4 miljard gulden aan vrije ruimte resteert voor de komende periode.

Het CPB noemt de huidige malaise in de economie de ,,belangrijkste oorzaak'' van de negatieve bijstelling van de langetermijnverwachting. Onder meer de slechtere winstgevendheid van bedrijven en de toename van het aantal werklozen zijn de veroorzakers van de structurele verslechtering.

PvdA en VVD en D66 hadden in hun programma's rekening gehouden met een verslechtering. Zij willen wel uitgaan van een overschot van 1 tot 1,5 procent op de begroting. Ook het CDA zegt de staatsschuld in één generatie te willen aflossen. Als de partijen daaraan vasthouden, wordt een groot deel van de vrije ruimte opgesoupeerd door schuldreductie.

cpb-notitie via www.nrc.nl/doc