Niets meer te verbergen

Zelf, bekent de auteur van Ik heb toch niets te verbergen, die onder meer juridisch medewerker van de Staatscourant is, lijdt hij aan `een zekere tweeslachtigheid'. Aan de ene kant denkt hij dat het wel los loopt met de bedreigingen voor de privacy, ondanks DNA, cameracontroles en traceerbare gsm-gesprekken. Maar vaak heeft hij ook het gevoel dat hij niets meer te verbergen heeft. Alles is toch al bekend.

Dat is het gevoel van de `glazen burger' zoals de Duitsers het noemen. Van Almelo inventariseert het fenomeen op gebieden als werk (`Big Boss is watching you'), zorg en welzijn (`Doorgelicht') en geldzaken (`Rollend geld laat sporen na'). En natuurlijk de veiligheidzorg, publiek én privaat, die `screenen' tegenwoordig hoog in het vaandel heeft staan. Directe aanleiding voor het verschijnen van dit boek is een nieuwe privacywet. De bij invoering in 1988 eigenlijk al gedateerde Wet Persoonsregistraties is mede op grond van Europese regelgeving vervangen door een Wet bescherming persoonsgegevens. Zoals de titulatuur aangeeft, is het accent verschoven van gegevensverzamelingen (registraties) naar de persoonsgegevens zelf, die tegenwoordig steeds meer mobiel zijn in netwerken. De Registratiekamer, die toezicht houdt op de wet, heet nu College bescherming peroonsgegevens (www.cpbweb.nl).

De bevoegdheden van het college zijn verruimd, maar de sleutel tot privacybescherming blijft toch persoonlijke waakzaamheid. In het boekje Internet en privacy geeft Wessel Zweers een handreiking volgens de befaamde FAQ-methode: veelgestelde vragen met een bondig antwoord. De schrijver is maker van Netkwesties, een e-zine over de juridische kanten van internet dat zich bewust richt tot niet-specialisten.

Waar maken de auteurs zich druk om? Volgens internet-goeroe Francisco van Jole doet privacybescherming denken aan de bescherming van de korenwolf. `Die worden ook beschermd. Omdat ze bijna niet meer bestaan. Privacy is niet belangrijk omdat het er is maar omdat het er bijna niet meer is'. Men kan het ook anders zeggen: privacy is voor de informatiemaatschappij wat het milieu was voor het industriële tijdperk. Een uitgestelde rekening dus, die alleen maar oploopt.

Lex van Almelo: Ik heb toch niets te verbergen. Privacybescherming in het informatietijdperk. Sdu, 200 blz, ƒ33,06

Wessel Zweers: Internet en privacy. Sdu, 92 blz. ƒ24,99