Kerkplein met een dak erop

Het ergste, zegt Aad Peeters (73), is het nog wel van het orgel. Twee jaar lang, vijf dagen per week hebben hij, broeder Piet en zijn vrouw gecollecteerd om het te redden van de ondergang.

Maar volgend jaar gaat de katholieke Johannes de Doperkerk in Vlaardingen dicht. ,,En staat het orgel weer ter discussie'', zegt Peeters. Hij slikt. ,,En weer is het allemaal te doen om die snertcenten.''

,,Het orgel moet natuurlijk wel passen in het concept van het nieuwe gebouw'', zegt Elly Barendregt, secretaris van de Willibrordparochie.

,,Een kleiner orgel zou misschien geen probleem zijn'', zegt Cissy Siebel, lid van het kerkbestuur. ,,Maar zo'n groot orgel ...''

,,Ha'', zegt Peeters. ,,Dan moet je eens gaan kijken in de gereformeerde kerk in Pernis. Zo'n orgel in zo'n klein kerkje.'' En vastbesloten: ,,Als het nieuwe gebouw zeven meter hoog wordt, kunnen ze er niets van zeggen.''

Mooi is hij niet, de Johannes de Doperkerk. De neogothische toren aan de Hoogstraat blijkt een façade. Daarachter ligt een benauwd parochiehuis, en weer daarachter een enorme betonnen vierkante kerkhal. Maar Aad Peeters en Arie Rieken kijken niet naar het beton. Hier zijn hun kinderen gedoopt, getrouwd. ,,Kijk'', zegt Peeters. ,,Eigenlijk had het orgel daar moeten komen, waar de lampen zijn uitgespaard. Maar dit was beter voor de akoestiek.''

De oude Johannes de de Doperkerk werd neergehaald in de jaren zestig. ,,Bouwvallig was-ie'', zegt Arie Rieken. ,,Ik weet nog hoe we onder het gaas in de banken zaten, vanwege het gevaar van vallende stenen.''

Op dezelfde plaats verscheen een nieuw kerkgebouw, groot, licht, modern, sober, nog in de typische stijl van de wederopbouw, maar binnenkort wordt ook deze kerk afgebroken.

De katholieke kerk kalft af. In 1990 gingen nog zo'n 135.000 gelovigen in het bisdom Rotterdam (Rotterdam, Den Haag, het Groene Hart van de Randstad en bollenstreek) naar de eredienst. In 1999 waren het er nog 53.000. Met het dalend aantal leden liepen ook de inkomsten terug. En dus, zo maakte het bisdom Rotterdam deze week bekend, is het onontkoombaar: een flink deel van de 213 katholieke kerken in het bisdom zal moeten worden gesloten.

In Vlaardingen is het al zo ver. De vier parochies van de stad fuseerden in 1997. Maar vier kerkgebouwen, dat kon de nieuwe fusieparochie financieel niet aan. ,,Het bisdom heeft uitgerekend dat het achterstallig onderhoud in de miljoenen guldens loopt'', zegt Elly Barendregt.

Vlak voor de zomervakantie viel de beslissing. Van de vier katholieke kerken in Vlaardingen zullen er twee overblijven. De Pax Christi-kerk ten noorden van de rijksweg blijft intact, maar de kerk in de West-wijk en de Heilige Geest-kerk worden verkocht. De Johannes de Doperkerk aan de Hoogstraat wordt gesloopt. Op dezelfde plek zal een nieuw, kleiner en vooral goedkoper kerkgebouw herrijzen. ,,Renovatie van de bestaande kerk was niet budgetneutraal te realiseren'', zegt Elly Barendregt.

Hoe de nieuwe kerk er uit zal zien, weten de parochianen nog niet. Beslissingen zijn er nog niet gevallen. Concepten zijn er al wel. Tijdens studiedagen hebben de vrijwilligers nagedacht over de vraag hoe ze in het nieuwe gebouw ,,kerk willen zijn''.

Eén ding is duidelijk: de nieuwste Johannes de Doperkerk moet vooral een `ontmoetingsplaats voor mensen' worden.

,,Dat kwam tijdens de studiedagen heel sterk naar voren'', zegt Elly Barendrecht. ,,Een ontmoetingsplaats met elkaar en met God.''

,,Het nieuwe gebouw wordt als het ware een kerkplein'', zegt bestuurslid Anne Van der Horst dromerig. ,,Een kerkplein met een dak erop.''

,,Dat is mooi gezegd'', zegt Aad Peeters. ,,Vooral van dat dak. Want ik zit straks wel graag droog.''

    • Steven Derix