ECB verlaagt rente met half procentpunt

Met forse renteverlagingen hebben zowel de Europese Centrale Bank als de Britse Bank of England gisteren onderstreept dat de de snelle verslechtering van de economie in Europa hen zorgen baart.

De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagde gisteren zijn belangrijkste rentetarief, de herfinancieringsrente, met 0,5 procentpunt tot 3,25 procent. De Bank of Enland bracht zijn belangrijkste rentetarief voor de geldmarkt terug van 4,5 procent naar 4 procent.

De maatregelen komen nadat dinsdag de Amerikaanse centrale banken de rente verlaagden van 2,5 procent naar 2 procent. Wim Duisenberg, president van de ECB, zei in een toelichting op de rentestap dat ,,het vertrouwen (in de economie), met name na 11 september, harder geraakt is dan wij een aantal weken geleden nog hadden gedacht''. Ook zei hij dat de ECB in tegenstelling tot een aantal weken geleden, er nu van overtuigd is dat het herstel van de economie later zal komen.

Duisenberg zei dat het moment van herstel in de eerste helft van volgend jaar wordt verwacht, maar dat dit herstel langzaam en bescheiden zal zijn. Ook de Bank of England stelde in een toelichting dat het mondiale conjunctuurdal wat langer en dieper zal zijn dan eerder gedacht.

Europese politici, onder meer de Belgische minister van Financiën Reynders, nu voorzitter van de eurogroep van landen die de euro hebben ingevoerd, en de Duitse bondskanselier Schröder, verwelkomden de renteverlaging van de Europese Centrale Bank. Afgelopen dinsdag gaven de ministers van Financiën van de EU toe op hun vorige bijeenkomst in Gent te veel publieke druk op de ECB te hebben gezet om de rente te verlagen. Juist die politieke druk wordt door waarnemers aangehaald als reden waarom de ECB zijn rentetarieven niet al twee weken geleden omlaag bracht.

Het is de vierde maal dat de ECB de rente dit jaar heeft verlaagd. 2001 werd begonnen met een rente van 4,75 procent, die nu in twee stappen van een half procentpunt en twee stappen van een kwart procentpunt omlaag is gebracht met 1,5 procent. De Amerikaanse centrale banken verlaagden de rente dit jaar in totaal met 4,5 procentpunt tot 2 procent.

Duisenberg maakte ook bekend dat er door de raad van bestuur van de centrale bank voortaan niet meer eens per twee weken, maar eens per maand een rentebesluit zal worden genomen. Dit gebeurt met het doel de frequente speculaties op de financiële markten over het rentebeleid van de ECB te verminderen.

Met name de wekelijkse voorziening van Europese banken van euro's op de geldmarkt wordt regelmatig gekenmerkt door speculatief gedrag. Daardoor schreven banken als zij een renteverlaging verwachtten, vaak te laag in en ontstand er een tekort op de Europese geldmarkt. Dat tijdelijke geldtekort dreef de geldmarktrente in de praktijk dan omhoog, en frustreerde daarmee het monetaire beleid van de ECB.