Bush in rede: Amerika is een ander land geworden

In een poging de burger gerust te stellen zei de Amerikaanse president Bush gisteren in een toespraak: ,,Amerika is een ander land geworden.''

George W. Bush voelde zich geroepen het Amerikaanse volk gerust te stellen, maar hij weet niet wie de antraxbrieven heeft verstuurd en na een maand bombarderen heeft hij noch Bin Laden getroffen noch de Talibaan op de vlucht gejaagd. Daarom koos hij voor een vlucht voorwaarts: Amerika heeft gelijk in de oorlog tegen het kwaad.

De Amerikaanse president kreeg in Atlanta, waar hij gisteren een toespraak hield, één applaus per minuut van een publiek van uitgenodigde aanhangers en werknemers uit de gezondheidszorg, politie, brandweer en posterijen, ,,een nieuwe groep ambtenaren die niet hebben verkozen een oorlog uit te vechten, en zichzelf toch aan het front bevinden''. Hij riep zijn landgenoten op dat soort beroepen te kiezen en opende de weg naar 20.000 vrijwilligersbanen om deze diensten te ondersteunen.

De toespraak was een onderdeel van de poging van de regering-Bush om `de oorlog tegen het terrorisme' beter te verkopen. Na een diplomatiek offensief waarin de wereld op de hoogte is gesteld van het Amerikaanse beleid was de eigen bevolking aan de beurt voor een bemoedigend woord. Bush stelde dat Amerika ,,een ander land is dan op 10 september: verdrietiger en minder onschuldig, sterker en meer verenigd, vastberaden en moedig onder nieuwe bedreigingen''.

Het grootste applaus bleef bewaard voor Bush' slotoproep Let's roll, zoals een van de passagiers aan boord van het op 11 september in Pennsylvania neergestorte vliegtuig (in zijn mobiele telefoon) zei toen hij en enkele medestanders de kapers gingen aanvallen.

Het was een soort omarming van al die Amerikanen die `iets' willen bijdragen aan de oorlogsinspanning. Zij kunnen brandweerman worden of vrijwilliger. De president verwees niet naar het oplaaiende debat over de vraag of de dienstplicht weer moet worden ingesteld. Als de oorlog lang duurt en zeker als hij wordt uitgebreid naar meer landen, dan is de terugkeer van de onvrijwillige soldaat een reële mogelijkheid.

Wat de president niet deed was het Amerikaanse volk enig perspectief bijbrengen over de oorzaken van het nog niet slagen van de oorlog, al was het maar de propagandaoorlog in de Arabische en moslimwereld. In tal van bewoordingen kwam hij terug op de nederlaag die het terrorisme zal lijden en op de juistheid van Amerika's strijd ertegen.

Onderliggende misverstanden of ongewenste gevolgen van eerder gevoerde buitenlandse politiek kwamen niet aan de orde, noch in de toespraak van president Bush, noch in een vraaggesprek op BBC World met Nationale Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice. De topadviseuse van de president legde uit dat de bombardementen niet kunnen stoppen voor de islamitische vastenmaand Ramadan: ,,Wij moeten Al-Qaeda uitroeien. Wij kunnen daar niet tijdelijk mee ophouden en hen de gelegenheid geven een nieuwe grote aanval op Amerika voor te bereiden.''

Het halfuur waarin de president in prime time zijn landgenoten toesprak bracht geen verrassingen. Het was misschien ook niet het evenement dat het Witte Huis had gehoopt. Drie netwerken (Fox, NBC en CBS) besloten populaire series als Friends en Survivor voor te laten gaan. Door de kijkcijferoorlog te hervatten gehoorzaamden zij wel aan het eerste gebod van de president (normaal doen), maar of zij hem een plezier deden is te betwijfelen. Laat staan dat zij de oplettendheid van de Amerikaanse burger vergrootten. [Vervolg BUSH: pagina 5]

BUSH

Rekeningen vereffenen

[Vervolg van pagina 1] De toespraak van president Bush van gisteravond in Atlanta was aangekondigd als een belangrijke peptalk tot het Amerikaanse volk, maar de taal noch de voordracht maakten dat deze in latere collecties met grote presidentiële toespraken zal worden opgenomen. De tekstschrijvers van de president probeerden vooral een paar rekeningen te vereffenen.

Zij probeerden de kritiek op de herhaalde ongespecificeerde alarm-boodschappen van de regering te ontzenuwen. En zij lieten de president nog wat met het Congres kibbelen over het antiterrorisme pakket en de vraag of de röntgen-medewerkers op de vliegvelden federale ambtenaren moeten worden.

De president leek in de eerste weken na de `911-ramp' te groeien in de rol van staatsman. Sindsdien is hij geleidelijk teruggezakt naar het niveau waarop hij als presidentskandidaat campagne voerde, sprekend in vertrouwde slagzinnen zonder veel emotie of diepgang. Zonder de indruk te wekken dat hij de Verenigde Staten (of zichzelf) wil bekennen wat hij in de rest van de wereld allemaal overhoop haalt.

Het scheppen van twintigduizend nieuwe vrijwilligersposten betekent vooral een poging de vlagzwaaifase te verlengen.