Patriotten met de pet rond voor opvolger Sabena

Belgische baronnen komen te hulp om de nationale trots althans gedeeltelijk in de lucht te houden.

Is het `oude' Belgische kapitaal te hulp geschoten om louter uit nationaal gevoel de luchtvaart in België overeind te houden? Of gaat het om een serieus levensvatbaar project? Graaf Maurice Lippens van Fortis en burggraaf Etienne Davignon van de Generale Maatschappij hebben België vaker diensten bewezen. Zo verhinderden ze ooit een overval van de Italiaanse ondernemer De Benedetti op de holding Generale Maatschappij.

Nu namen zij het voortouw om kapitaal bijeen te brengen voor een nieuwe luchtvaartmaatschappij rond Sabena-dochter DAT. ,,De baronnen komen Sabena te hulp'', kopte vanmorgen de Franstalige krant Le Soir. De Vlaamse krant De Standaard gebruikte de woord `belgicisme', een negatieve term waarmee Vlamingen het terugverlangen van sommigen naar het unitaire België aanduiden.

,,Ik ben acht dagen geleden door premier Verhofstadt gebeld met de vraag of het mogelijk was kapitaal te mobiliseren'', zei Maurice Lippens gisteren tegen de verzamelde pers. ,,Ik heb Etienne Davignon gebeld die een excellent adressenboek heeft.'' Dat leidde tot de deelname van de belangrijkste Belgische banken en enkele bedrijven. Volgens Lippens hebben de financiers ,,de pijn van het faillissement willen verzachten''. Hij erkende dat `patriotisme' een rol heeft gespeeld. ,,We zijn allemaal Belgen in dit dossier'', aldus Lippens.

De Fortis-topman onderstreepte wel dat de financiers ,,graag dividend'' van hun investering zien. Volgens Lippens gaat een vergelijking met de doorstart van het failliete Swissair niet op, omdat de financiers vrijwillig in het project stappen. ,,We zijn niet in Zwitserland. Met name de Belgische zakenwereld heeft een nationale luchtvaartmaatschappij nodig'', aldus Lippens. Volgens hem heeft Sabena-topman Christoph Müller onlangs aan een groep kandidaat-financiers een `innovatief' businessplan voor een nieuwe luchtvaartmaatschappij voorgelegd. Dat is gebaseerd op een doorstart met Sabena-dochter Delta Air Traffic (DAT). Directeur Johan Vanneste liet weten dat DAT vorig jaar een winst van 122 miljoen Belgische frank maakte (ruim 6 miljoen gulden) terwijl de Sabena-groep als geheel een miljardenverlies leed. ,,We werken met een grotere productiviteit. Onze piloten en ander personeel verdienen 20 tot 25 procent minder dan bij Sabena. En we vliegen met de minimum wettelijke bezetting'', aldus Vanneste. [Vervolg SABENA: pagina 15]

SABENA

DAT kan rekenen op forse concurrentie

[Vervolg van pagina 1] Delta Air Transport begon in 1966 als privé-onderneming om het vanaf de Antwerpse luchthaven Deurne op te nemen tegen monopolist Sabena. ,,Ze slaagden erin en dat was toen niet vanzelfsprekend'', zei de Antwerpse hoogleraar en luchtvaartexpert Paul Roossen gisteren. Volgens experts heeft DAT (nu 900 werknemers) dan ook altijd een meer bedrijfsmatige cultuur gekend dan Sabena.

DAT werkte vanaf 1967 jarenlang samen met de KLM. In 1984 kwam daar het Zwitserse Crossair, dat nu de activiteiten van het failliete Swissair overneemt, bij. In 1986 werd Sabena met 49,66 procent de belangrijkste aandeelhouder, terwijl KLM nog ruim 33 procent behield. DAT voerde voor Sabena toen vluchten uit tussen Antwerpen en Londen-Heathrow.

Sinds 1991 is Sabena bijna volledig eigenaar van DAT. Het hele bedrijf werd toen overgeheveld van Deurne naar Zaventem. DAT vliegt met kleinere toestellen op 46 Europese bestemmingen en vervoerde vorig jaar 3,3 miljoen van de 11 miljoen Sabena-passagiers. DAT zal voor de enkele lange-afstandsverbindingen waarschijnlijk gebruik maken van Sabena's Airbussen.

De nieuwe Belgische luchtvaartmaatschappij zal forse concurrentie ondervinden van andere luchtaartmaatschappijen, die nu al in het gat springen dat Sabena openlaat. Virgin Express bood vandaag in advertenties alternatieve vluchten aan passagiers met waardeloze Sabena-tickets. Ook overweegt ze frequent flyers van Sabena te belonen. De Belgische dochtermaatschappij van ondernemer Richard Branson afficheert zich dan ook als Belgium's best value for money.

Het welslagen van wat nu nog `DAT-plus' heet is dan ook allerminst zeker. Mocht het lukken, dan zal koning Albert II bij de jaarlijkse toekenning van adellijke titels de Belgische financiers waarschijnlijk niet over het hoofd zien.

    • Hans Buddingh'