OVERZICHT

Veel voorkomende chronische ziekten:

Hartfalen

Pompkracht van het hart schiet tekort, bijvoorbeeld na jarenlange onbehandelde hoge bloeddruk of na overleven van een hartinfarct. Vochtophoping in voeten, lever of anders in longen. Medicijnen geven reële verbetering.

Reuma

Afweerreactie gericht op eigen kraakbeencellen. Veroorzaakt vernietiging van kraakbeen en vergroeiingen van de aangetaste gewrichten. Pijn en stijfheid zijn het gevolg. Pijnstillers en afweeronderdrukkers geven verlichting.

Multiple sclerose

Afweerreactie gericht tegen eiwit (myeline) dat de zenuwbanen omhult. De `isolatie' van de zenuwbanen valt daardoor weg, met o.a verlamming als gevolg. Medicijnen hebben niet of nauwelijks effect.

Epilepsie

Aanval van verandering van elektrische activiteit in de hersenen. Het bedreigendst is een secondendurende spierverkramping, gevolgd door een minutenlange verslapping. Medicijnen voorkomen een volgende aanval.

Artrose

Gewrichtsdegeneratie, veelal bij ouderen, meestal veroorzaakt door langdurige overbelasting. Pijnstillers of vervanging door kunstgewricht (vooral heup en knie) verminderen de mobiliteitsproblemen.

Osteoporose

Ineenstorting van wervels of botbreuken door broze botten. Gevolg van botontkalking. Komt vooral voor bij vrouwen, decennia na de overgang. Medicijnen verlagen de kans op botbreuken.

Syndroom van Down

Aangeboren vorm van zwakzinnigheid en tientallen andere mogelijke complicaties, veroorzaakt door het drievoudig voorkomen van chromosoom 21.

Diabetes type I

Gestoorde suikerstofwisseling, doordat het afweersysteem per vergissing de insulineproducerende eilandjes van Langerhans in de alvleesklier heeft vernietigd. Insulinespuiten is levensreddende therapie.

Diabetes type II

Of ouderdomsdiabetes. Ontstaat waarschijnlijk doordat de lichaamscellen minder goed op aanbod van suiker en insuline reageren. Eerst medicinale behandeling, uiteindelijk wordt vaak insuline gespoten.

Astma

Samentrekken en ontsteking van de luchtwegen onder invloed van mijten, stuifmeel of andere allergene natuurlijke stoffen of synthetische chemicaliën. Combinatie van luchtwegverwijders en ontstekingsremmers geeft lucht.

Eczeem

Rode huiduitslag door allergische reactie op natuurlijke of kunststoffen. Huid kan ontstoken raken doordat bacteriën in de aangedane huid groeien. Zalven, in uiterste instantie met ontstekingsremmers, geven enige verlichting.

COPD

Ofwel chronic obstructive pulmonary disease. Onder te verdelen in chronische bronchitis (chronische ontsteking van de onderste luchtwegen) en emfyseem (verloren gaan van de elasticiteit van de longen). Vooral gevolg van roken.

Ziekte van Crohn

Ontsteking van de dikke of dunne darm, met perioden van opflakkeringen en rust. Ontsteking- en afweeronderdrukkende medicijnen helpen. Vaak uitbreiding van de problemen naar gewrichten, ogen en huid.

Dementie

Achteruitgang van geheugen, meestal langzaam en op hoge leeftijd. Ziekte van Alzheimer is meestvoorkomende vorm. Die wordt veroorzaakt door eiwitophopingen in de hersenen die zenuwverbindingen verbreken. Geen effectieve therapie.

Schizofrenie

Uitbarstingen van vaak ernstige psychosen met wanen, hallucinaties en stemmenhoren die meestal op jong-volwassenleeftijd beginnen. Is waarschijnlijk erfelijk. Medicijnen voorkomen de psychotische perioden.

Depressie

Zeer sombere stemming, vaak in terugkerende episoden. Manische vorm wisselt de neerslachtigheid af met perioden van vaak buitenissige activiteit. Medicinale behandeling en psychotherapie helpen bij een deel van de patiënten.

Mentale retardatie

Beperkte intellectuele vermogens kunnen vanaf de geboorte bestaan, maar ook door bijvoorbeeld een beroerte ontstaan. Mensen met een IQ beneden de 70 worden beschouwd als verstandelijk gehandicapt.

Ziekte van Parkinson

Ongecontroleerd trillen, gecombineerd met het onvermogen om een beweging te beginnen of ermee op te houden. Oorzaak is het verdwijnen van dopamineproducerende hersencellen. Medicijnen vertragen de ernst.

Slechtziendheid en blindheid

Is het resultaat van vele ziekten. Hoornvliestransplantatie en plaatsen van kunstlens zijn operatieve therapieën. Netvliesziekten kunnen soms met lasertechnieken tot staan worden gebracht.

Slechthorendheid en doofheid

Kan aangeboren zijn, door hersenvliesontsteking ontstaan, of op latere leeftijd als beroepsziekte na lawaaiig werk. Gehoorapparaten worden steeds beter. Cochleaire implantatie van prothese wordt steeds vaker toegepast.

Borstkanker

De opsporing en behandeling van borstkanker is sterk verbeterd. Veel minder vrouwen die zo'n tumor hadden overlijden, maar wachten jarenlang af of miniscule uitzaaiingen in de jaren daarna nog de kop opsteken.

Prostaatkanker

Prostaatkanker wordt steeds vroeger ontdekt. De grote vraag is dan: behandelen of attent afwachten. Patiënten sterven vaak aan iets anders, maar toch neemt de sterfte aan prostaatkanker toe, door de hogere gemiddelde leeftijd.

Rugpijn

Spieren, kraakbeen, wervels, pezen en zenuwen kunnen allemaal rugpijn veroorzaken. Vaak is moeilijk uit te maken waar de pijn vandaan komt. Hernia's kunnen worden geopereerd.