ONWILLIGE WERKGEVERS

Mira (26) werkt in de sociaal-juridische dienstverlening en heeft multiple sclerose. Ze solliciteert op een baan van 24 uur per week. Mira krijgt mondeling de toezegging dat ze is aangenomen. Als ter sprake komt dat degene die zij vervangt meer verdient, biedt de werkgever haar vier uur extra aan. Mira vertelt dat ze niet meer dan 24 uur kan werken wegens haar ziekte. Ze krijgt de baan niet.

Mira (niet haar echte naam) was een van de mensen die het afgelopen jaar de helpdesk belden van het Breed Platform Verzekerden en Werk, dat mensen met gezondheidsproblemen steunt waar ze problemen ondervinden met werk of verzekeringen. Ze werd afgewezen voor een baan, naar haar idee wegens haar gezondheidsproblemen.

Werkgevers mogen geen mensen weigeren op grond van een aandoening, tenzij ze duidelijk kunnen maken dat de aandoening het werken onmogelijk of onveilig maakt, zoals bijvoorbeeld bij piloten. Werkgevers mogen dus ook niet vragen naar gezondheidsproblemen. Een medische keuring tijdens een sollicitatie is sinds de invoering van de Wet op de Medische Keuring in 1997 niet meer toegestaan. En arbo-artsen die medische informatie verstrekken aan de werkgever, schenden hun beroepsgeheim.

Formeel zijn chronische werknemers zo beschermd tegen ontslag en discriminatie tijdens een sollicitatie. Maar in de praktijk is die bescherming niet waterdicht. Werkgevers gebruiken nogal eens de proefperiode om erachter te komen of werknemers gezondheidsproblemen hebben. En ze kiezen vaak eieren voor hun geld als ze de keuze hebben tussen een werknemers zonder en een werknemer met een `vlekje'.

Dat is versterkt sinds in 1996 de ziektewet is geprivatiseerd, en werkgevers zelf opdraaien voor loondoorbetaling in het eerste ziektejaar. Bovendien moeten ze een hogere WAO-premie betalen naarmate meer van hun werknemers arbeidsongeschikt raken.

Zijn werknemers eenmaal binnen, en komt dan pas een aandoening aan het licht, dan lopen ze een bijna tweemaal hogere kans om te worden ontslagen, zo blijkt uit onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Werkgevers gaan vaak eerst contracten aan voor één of twee jaar, voordat ze een vast contract aanbieden. Op die manier kunnen ze zich de eerste jaren gemakkelijk van een zieke werknemer ontdoen.

Is een werknemer in vaste dienst en wordt hij ziek, dan kan het nodig zijn dat de werkgever aanpassingen verricht aan de werkplek. Voor werknemers met RSI bijvoorbeeld, of voor werknemers in een rolstoel. Daarvoor is subsidie beschikbaar. Maar niet alle werkgevers zijn daarvan op de hoogte, en bovendien is de procedure om subsidie aan te vragen stroperig.

Ondanks alle belemmeringen, lijkt de positie van chronisch zieken op de arbeidsmarkt de afgelopen jaren niet te zijn verslechterd. De bloeiende economie en de krapte op de arbeidsmarkt hebben de afgelopen jaren de kansen van alle arbeidskrachten verbeterd, ook van werknemers met een vlekje. Nu het slechter gaat met de economie en de werkloosheid weer iets stijgt, vrezen de vakbonden dat de chronisch zieken het het eerst moeten ontgelden.