Madeliefjessnijder tegen de Talibaan

Transportvliegtuigen hebben de afgelopen dagen de zwaarste conventionele bom in het Amerikaanse arsenaal afgeworpen boven stellingen van de Talibaan.

Het gaat om de BLU-82, een gevaarte van bijna zevenduizend kilo, dat uit het laadruim wordt geschoven. De bom is ontwikkeld ten tijde van de oorlog in Vietnam met het doel in één verwoestende klap een kale landingsplaats in het oerwoud te maken – vandaar de bijnaam: daisy cutter, de `madeliefjessnijder'.

De bom is van het type fuel-air-explosive, waarbij een kleine lading een licht ontvlambare brandstof tot een wolk verstuift. De explosieve mistbank wordt vervolgens tot ontploffing gebracht. Hierdoor ontstaat een schokgolf die alles in een straal van honderden meters wegvaagt. Ook groeit, net als bij een kernexplosie, een grote paddestoelwolk. De vliegtuigen van het type Combat Talon ingedeeld bij het Special Operations Command, moeten op een hoogte van minimaal twee kilometer blijven vliegen om niet door de schokgolf te worden beschadigd.

Tijdens de oorlog in Vietnam had de grote bom vooral militair nut. Gedurende de Golfoorlog in 1991 werd de bom hoofdzakelijk ingezet voor de psychologische oorlogvoering. Er werden er maar elf afgegooid boven de Iraakse linies, maar de Iraakse soldaten deserteerden massaal bij het zien van de paddestoelwolken.

In Afghanistan heeft de bom zowel militaire als psychologische waarde. Doordat de lokatie van de Talibaan-stellingen globaal bekend is, treffen de bommen altijd doel. Ook Talibaan-strijders zullen niet gecharmeerd zijn van paddestoelwolken.

Het wordt gezegd dat tot in een straal van vier kilometer mensen door de luchtdruk gewond raken. Hierdoor bevindt de bom zich in een grijs gebied van het oorlogsrecht.

Amerikaanse commando-eenheden die de madeliefjessnijders boven vijandelijk gebied afgooien laten zichzelf vaak fotograferen terwijl ze, zwaaiend met een cowboyhoed, als rodeorijders op het gevaarte zitten.

De `grap' is onleend aan de anti-oorlogsfilm Dr Strangelove waarin een krankzinnige piloot een atoombom berijdt terwijl deze boven de Sovjet-Unie wordt afgeworpen.

    • Menno Steketee