Getreuzel rondom Holland Festival

Door eindeloos treuzelen en geruzie over geld, dreigt het Holland Festival nu te verdwijnen.

Nee, festivalleider Ivo van Hove wil niet weg bij het Holland Festival, zoals gisteren in interviews met deze krant en de Volkskrant werd gesuggereerd. Per telefoon liet hij gisteravond weten dat hij bedoelde te zeggen: ,,Als Van der Ploeg niet bijdraait, heft het rompbestuur het Holland Festival op en stop ik dus ook.'' Als het festival blijft bestaan, wil hij juist graag blijven.

Het is maar de vraag of deze nuancering een geruststelling is. Aangenomen dat staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) niet bijdraait, wat hij immers zelden doet, dan verdwijnt plotseling het bijna 55 jaar oude Holland Festival. Het bestuur is dit weekeinde al vertrokken. Hoe heeft het financiële conflict met Van der Ploeg zo uit de hand kunnen lopen?

Sinds zijn komst in 1998 ligt Van Hove al onder vuur omdat hij slechte festival-edities zou afleveren. Van Hove zegt dat het wel meevalt, en dat het aan geldgebrek ligt. Zijn critici zeggen dat het aan hem ligt. Toen de Raad voor Cultuur begin vorig jaar met zijn advies voor de Cultuurnota-periode 2001-2004 kwam, was het dan ook geen verrassing dat dit vernietigend was. De raad adviseerde om de subsidie niet te verhogen. Even later kwam de Amsterdamse Kunstraad – die de andere subsidiënt, de Gemeente Amsterdam, adviseert – met een eveneens vernietigend advies. De conclusie was echter heel anders: deze raad adviseerde veel meer geld te geven, met als voorwaarde dat het festival een voltijds directeur kreeg. Oftewel: de parttime directeur Ivo van Hove, tevens directeur van Toneelgroep Amsterdam, moest weg.

Omdat de subsidiegevers, Van der Ploeg en de Amsterdamse wethouder Bruines (Cultuur), met twee tegenstrijdige adviezen zaten, werd de commissie-Sorgdrager opgericht. De commissie sprak in juni zijn vertrouwen uit in het festival, maar had wel veel kritiek. De commissie adviseerde de subsidie op te voeren tot 10 miljoen gulden per jaar na 2004. De uitkomst van de commissie vond veel bijval. Het festival kon door langdurig geldgebrek inderdaad niet goed functioneren. Het advies was helder, kritisch maar toch opbouwend.

Het verbaast dan ook dat Van der Ploeg en het bestuur het advies nu allebei zo anders uitleggen. Het bestuur eist, conform het advies, veel meer geld. Van der Ploeg leest in het advies vooral de kritische kanttekeningen en wil nieuwe plannen zien. Verder beloofden Van der Ploeg en Bruines samen meer geld, één miljoen gulden, maar per saldo gaat het festival er niets op vooruit. Hiermee handelt Van der Ploeg dus in strijd met de wensen van zijn eigen commissie.

Ernstiger is dat Van der Ploeg door de verschillende onderhandelingsrondes het festival al maanden aan het lijntje houdt. Het festivalbestuur stelt dat er zo niet te werken valt. Een groot festival heeft voorbereidingstijden van twee tot drie jaar. Van der Ploeg zegt echter dat het treuzelen bij het festivalbestuur ligt, omdat dat niet met een nieuw plan komt. De leiding wil geen nieuwe plannen maken omdat ze dat al zo vaak heeft gedaan, en niets toe weet te voegen aan het oude beleidsplan.

Het bestuur heeft deze impasse willen doorbreken door dit weekeinde af te treden. Daarmee brachten de bestuursleden de ontwikkelingen in de gewenste stroomversnelling, en trokken ze het initiatief naar zich toe, in plaats van altijd maar te moeten afwachten. Maar tegelijkertijd gaven ze het initiatief meteen weer uit handen. Iedereen zit immers toch weer te wachten op wat Van der Ploeg gaat doen, die pas wil reageren nadat hij zondag is teruggekeerd uit Indonesië.