Van Aartsen: Verhofstadt trok bij Eurotop te grote broek aan

Nederland heeft scherpe kritiek op het optreden van de Belgische premier Guy Verhofstadt als voorzitter van de Europese Unie. Volgens minister Jozias van Aartsen (Buitenlandse Zaken) heeft Verhofstadt afgelopen zondag ,,een fout gemaakt'' bij zijn deelname aan de Europese minitop in Londen waar over het verloop van de oorlog in Afghanistan werd gesproken.

Van Aartsen zei gisteren in Brussel dat Verhofstadt heeft gedaan alsof hij in Londen kon spreken namens EU-regeringsleiders die niet door de Britse premier Tony Blair waren uitgenodigd. ,,Dat kan in ieder geval niet'', aldus Van Aartsen, die zei dat het Belgische EU-voorzitterschap ,,een institutionele denkfout'' heeft gemaakt door aan te nemen dat het namens andere landen over buitenlands beleid kan spreken. Volgens Van Aartsen was dat de reden waarom premier Kok afgelopen zondag op het laatste moment besloot ook naar Londen te gaan.

Bij het gemeenschappelijk buitenlands beleid houden de EU-lidstaten in de praktijk oplettend vast aan hun soevereiniteit. Ze treden gezamenlijk op als ze vinden dat hun nationale belangen samenvallen. Sinds de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten van 11 september voeren regeringsleiders en ministers van Buitenlandse Zaken van EU-lidstaten dan ook buiten het Belgische voorzitterschap om veelvuldig diplomatiek overleg met derde landen.

Premier Verhofstadt drong afgelopen zondag aan om als EU-voorzitter bij een diner van Blair te worden toegelaten. De Britse premier had aanvankelijk alleen de regeringsleiders van Frankrijk en Duitsland uitgenodigd en daar na protesten uit Rome ook die van Italië en Spanje aan toegevoegd. Voor zijn besluit om ook naar Londen te gaan overlegde Verhofstadt met de hoofdsteden van de kleine EU-lidstaten. Hij kreeg daarbij veel steun voor het plan om in Londen aan te schuiven. De Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker vond, anders dan Nederland, dat de Belgische minister-president de niet genodigde EU-landen kon vertegenwoordigen.

Tijdens diplomatiek overleg na afloop van de Londense top hebben diplomaten van kleine landen afgelopen maandag dan ook kritiek uitgeoefend op Nederland. Premier Kok zou zich ten onrechte niet achter het EU-voorzitterschap hebben geschaard. Volgens diplomaten hebben tijdens dit overleg de permanente vertegenwoordigers (ambassadeurs) van landen die wel in Londen aanwezig waren voornamelijk gezwegen, en hebben hun collega's van de andere landen tegen de gang van zaken geprotesteerd.

    • Ben van der Velden