Militaire steun aan alliantie tegen terrorisme

Duitsland stelt 3.900 man ter beschikking voor de militaire alliantie tegen het terrorisme. In de rood-groene coalitie ligt het aanbod gevoelig.

Een grote verrassing was het niet. Systematisch heeft bondskanselier Schröder Duitsland in de afgelopen weken voorbereid op militaire deelname aan de alliantie tegen het terrorisme. De komende dagen zal blijken of het land bereid is de kanselier te volgen.

De eerste politieke reacties op het voornemen om 3.900 man ter beschikking te stellen aan de door de Verenigde Staten geleide oorlogsinspanning wijzen op brede steun. De aard van de troepenzending en de timing van het besluit spelen daarbij een belangrijke rol.

Wanneer en waar Duitse troepen ingezet zullen worden blijft vooralsnog onduidelijk. Schröder zal de Bondsdag de komende dagen goedkeuring vragen voor het ter beschikking stellen van marinemensen, manschappen getraind in biologische oorlogsvoering, medische troepen, transporteenheden en 100 commandosoldaten van het elitekorps KSK. Het besluit tot daadwerkelijke uitzending van troepen en materieel is dan voorbehouden aan de regering.

Schröder heeft de bijdrage zo samengesteld dat de Duitse inzet weliswaar omvangrijk is, maar dat de risico's begrensd zijn. Duitsland zal niet deelnemen aan luchtaanvallen en geen troepen ter beschikking stellen voor langdurige gevechten op de grond. Bijna de helft is marinepersoneel.

Formeel heet het dat het Duitse aanbod is afgestemd op de behoefte van de Amerikanen. Waarschijnlijk heeft ook de politieke haalbaarheid in eigen land een belangrijke rol gespeeld. Schröder verklaarde gisteren dat de Amerikanen maandag schriftelijk om bijstaand hebben gevraagd; de Amerikaanse minister van Defensie, Rumsfeld, maakte gisteravond duidelijk dat de bondgenoten zelf bepalen wat ze bijdragen.

De voorgenomen troepenzending is zo omvangrijk dat de Bondsdag er de komende dagen goedkeuring aan moet verlenen. De grote oppositiepartij CDU/CSU en de liberale FDP verklaarden onmiddellijk het voorstel van het kabinet te steunen. De kleine ex-communistische PDS heeft zich tot nu toe als enige partij tegen de oorlog gekeerd en wees de inzet van Duitse troepen dan ook categorisch van de hand.

Spannender zijn de debatten in de regeringspartijen. In eigen kring bleef openlijke kritiek op Schröders koers lange tijd uit. In de afgelopen weken, toen burgerslachtoffers het beeld van de oorlog gingen beheersen en Amerikaanse successen uitbleven, begonnen ook leden van de SPD hardop vragen te stellen over het nut van de gekozen aanpak. Vooral de inzet van clusterbommen stuitte in de partij op grote weerstand. Politieke commentatoren voorspelden dat de steun voor de oorlog nu snel zou afbrokkelen.

De kleine coalitiepartner Bündnis 90/de Groenen is al van meet af aan sterk verdeeld over de oorlog. Slechts met grote moeite wist minister Fischer (Buitenlandse Zaken) zijn partij ervan te overtuigen dat de strijd tegen het terrorisme ook een militaire component moet hebben en dat de voormalige protestpartij, nu regeringspartij, niet voor haar verantwoordelijkheid mag weglopen. Een aantal parlementariërs zei de regering niet te zullen steunen. Onduidelijk is nog hoeveel dat er zijn. Voor Schröder zou het een affront zijn als hij voor het historische besluit om voor het eerst Duitse troepen in te zetten buiten Europa niet kan bogen op een eigen meerderheid in het parlement.

    • Michel Kerres