De `ondoorzichtige' transacties van een Kamer-voorzitter

De Limburgse Werkgeversvereniging heeft kritiek op de ,,ondoorzichtige handelwijze'' van de voorzitter van de Kamer van Koophandel Zuid-Limburg.

De stoelen van tien leden van de werkgeversfractie in het algemeen en dagelijks bestuur van de Kamer van Koophandel Zuid-Limburg zijn al ruim een half jaar leeg. Dat blijven ze ook tot Kamervoorzitter Wim Blind eind dit jaar vertrokken is.

De werkgevers weigeren nog langer te vergaderen onder Blind, afkomstig uit hun eigen fractie. De situatie ontstond in mei toen de vertegenwoordigers van de Limburgse Werkgeversvereniging (LWV) in het bestuur van de Kamer hun vertrouwen opzegden in de voorzitter. G. Wagemans, een van de opgestapte LWV-bestuurders: ,,Wij functioneren niet meer onder die voorzitter. Onze kritiek is sinds mei immers niet verdwenen. Wij hopen dat met de komst van Thijs Wöltgens als opvolger van Blind de zakelijke en vooral transparante besluitvorming terugkeert. Dan zijn wij er ook weer.''

Sinds het vertrek van de werkgevers besturen de 24 vertegenwoordigers van de Limburgse Organisatie van Zelfstandige Ondernemers (LOZO) en de vakbonden de kamer. Bij beide groepen geniet Blind nog het vertrouwen.

Dat Blind het bij zijn eigen achterban heeft verbruid, heeft te maken met het ingrijpen van staatssecretaris Ybema (Economische Zaken) vorig jaar in het beleid van de Kamer. De Kamer had zich via stichtingen begeven in vastgoedtransacties waar uiteindelijk ook de Maastrichtse voetbalclub MVV beter van werd. Blind was behalve Kamervoorzitter, tot medio 1999 voorzitter van de hoofddirectie van de SNS-bank. Die trad als financier op bij de transacties, en hij was oud-bestuurder van de stichting Beheer MVV.

LWV'er Wagemans: ,,Groot punt van onze kritiek was het gebrek aan transparantie in de besluitvorming.'' Ybema draaide de `te commerciële' besluiten terug die onder leiding van Blind waren genomen. Algemeen-secretaris L. Zwiers van de LWV: ,,Dat was voor onze fractie de druppel die de emmer deed overlopen.'' De fractie eiste in mei in een motie van wantrouwen het vertrek van Blind, maar die wist zich gesteund door de rest van het bestuur. ,,Toen zijn wij maar opgestapt'', aldus Wagemans.

Vóór de affaire-Ybema was de emmer al tot de rand toe vol. De LWV-fractie had ontdekt, zo melden zegslieden binnen en buiten de fractie, dat het gebrek aan transparantie ook van toepassing was op transacties die Blind, onder meer voor eigen rekening, deed met de Kamer.

Toen Blind nog voorzitter was van de hoofddirectie van de SNS-bank, betaalde de bank zijn onkosten. Zijn bijverdiensten, ook die als voorzitter van de Kamer, moest hij inleveren bij de bank. Tot zijn vertrek maakte Blind dan ook geen aanspraak op vergoedingen van de Kamer. De situatie veranderde toen hij per 1 mei 1999 vertrok bij de SNS-bank.

Blind en directeur P. Haane van de Kamer namen in korte tijd enkele besluiten, zonder dat het bestuur daar op dat moment in gekend werd. Zo kocht Haane, namens de Kamer, in januari vorig jaar van Blind privé een BMW 735i. Het was de oude SNS-dienstauto van Blind en zou ook de nieuwe dienstauto voor de voorzitter van de Kamer worden.

Blind had de BMW zelf in augustus 1999 van de SNS gekocht voor 90.000 gulden. Geconfronteerd hiermee zegt een woordvoerder van de bank dat deze prijs, conform de normale procedure, gebaseerd was op een taxatierapport, opgesteld in juli op basis van handelswaarde.

Aan het doorschuiven van de dienstauto naar de Kamer blijkt Blind 20.000 gulden te hebben verdiend. Directeur Haane gaf de voorzitter namelijk 110.000 gulden voor zijn auto. Volgens Blind was dat bedrag vastgesteld op basis van ,,opgaven van de ANWB op haar intersite'' en een ,,externe taxatie''. Uit documenten van de Kamer blijkt echter dat het niet gaat om een taxatie, maar om een door Blind aangeleverde offerte van een autohandelaar. Daarin wordt een inruilprijs van 112.000 gulden genoemd bij gelijktijdige aankoop van een Jaguar van meer dan twee ton. Blind heeft naar eigen zeggen de Jaguar gekocht.

Blind zegt dat hij slechts voor de helft van de tijd gebruik maakt van de dienstauto met chauffeur en dat de auto ook andere werknemers van de Kamer ter beschikking staat. De voorzitter benadrukt dat hij nooit aanspraak heeft gemaakt op een mogelijke, vaste vergoeding voor zijn voorzitterschap.

De BMW van de Kamer wordt bestuurd door de chauffeur van Blind bij SNS. Directeur Haane sloot namens de Kamer in december 1999 met de bank een detacheringovereenkomst. Voor de diensten van de chauffeur betaalt de Kamer op jaarlijks 65.751 gulden. De rest van het salaris betaalt de projectontwikkelaar Stienstra.

De werkgeversfractie was verbolgen over het gebrek aan openheid rond de aankoop van de privé-auto en het inhuren van de chauffeur. Het bestuur kreeg pas in de loop van vorig jaar informatie over de deal, die toen al beklonken was. LWV-lid T. van Doezelaar zorgde voor kritische geluiden in het dagelijks bestuur. Volgens hem paste de uitstraling van de luxe BMW niet bij de Kamer, die gefinancierd wordt met publieke middelen. Vice-kamervoorzitter L. Daems (LOZO-fractie) vindt dat de BMW wèl past bij de kamer. Bovendien was Blind, aldus Daems ,,gewend om in zijn BMW te rijden.''

De LWV-fractie had ook moeite met het onderhands inschakelen van adviesbureau Ro Groep uit Maastricht. In dit bureau had de SNS Reaal Groep, waarvan Blind vice-voorzitter was, tussen 1997 en eind vorig jaar een belang van 25 procent. Ro Groep kreeg in die periode zonder meervoudige aanbestedingen meerjarige opdrachten van stichtingen die gelieerd zijn aan de Kamer. Van die stichtingen was Blind bestuurder en Haane directeur. Vraagtekens plaatsten de afgevaardigden van de LWV ook bij de forse salarisverhoging (14 procent volgens Blind; één ton extra volgens bronnen binnen de Kamer) van directeur Haane. Blind en een ander bestuurslid gingen hiermee begin vorig jaar akkoord.

Kritiek was er voorts op de procedure rond de jaarlijkse kantoorvergoeding van 35.250 gulden voor de voorzitter. Die ontving Blind al vóórdat hij vertrokken was bij de SNS-bank. Volgens Blind was er voor hem geen werkplek te vinden in het gebouw van de Kamer. Blind houdt sinds januari 1999 kantoor in een van zijn appartementen in Maastricht. Directeur Haane ging ook hiermee akkoord. Het bestuur werd pas medio 2000 om instemming gevraagd.

De betalingen van de Kamer aan en voor de voorzitter bedroegen vorig jaar in totaal ruim twee ton. Uit een vergelijking onder de 21 Kamers in het land blijkt dat alleen de Kamer Rotterdam vorig jaar meer geld uitgaf ten behoeve van zijn voorzitter. Uit de vergelijking blijkt ook dat geen andere voorzitter, behalve die in Rotterdam, een door de Kamer betaalde auto met chauffeur heeft.

In Zuid-Limburg ging het algemeen bestuur medio vorig jaar akkoord met het summier geformuleerde voorstel om te ,,voorzien in vervoer voor dienstreizen voor de voorzitter''. Wat dat precies inhield, weten een aantal leden van het bestuur tot vandaag niet, zo leert navraag. E. Stevens (vakbondsfractie): ,,Een eigen dienstauto? Ik dacht dat onze Kamer een dienstauto geleasd had.''

    • Joep Dohmen