`Afgelast, annulé, cancelled'

Het Sabena-personeel is boos. Ook in het federale België kan nationale trots gekrenkt worden.

,,C'est triste'', zegt een 82-jarige dame uit Mons. Ze wacht in de aankomsthal van Zaventem op haar zoon. ,,Ik heb achttien jaar met Sabena gevlogen, toen ik als verpleegster in Congo werkte. Ik begrijp niet waarom dit nodig is.'' Taxichauffeur Alain Verhelst vindt dat het ,,al genoeg geduurd heeft met Sabena, want het heeft ons als belastingbetaler alleen maar geld gekost''. Verhelst is een Fransman, die al jaren in België woont.

De SN2056 naar Bristol, de SN2086 naar Leeds en de SN2718 naar Genua en andere vluchten zijn ,,afgelast, annulé, abgesagt, cancelled''. Deze middag is Sabena na bijna tachtig jaar niet meer in de lucht. Op een informatiescherm van de luchthaven staat dat de Sabena-vluchten wegens personeelsacties zijn ,,opgeschort''. Maar dat is een eufemisme: de vlucht van half twee naar Dakar in Senegal bleek de laatste. Vanmorgen kwam het allerlaatste Sabena-toestel terug uit Benin. Misschien niet toevallig. Sabena, al in 1925 begonnen met vluchten op Belgisch Congo, was altijd al symbool voor de Belgische aanwezigheid in Afrika.

In de vroege ochtend heeft een Vlaamse tv-ploeg nog 75.000 frank voor drie retourtjes naar Nice neergelegd om een laatste ,,historische'' Sabena-vlucht te maken. Maar kort daarna blijkt de vlucht niet meer plaats te vinden. De tv-ploeg is z'n geld kwijt. Door spontane personeelsacties valt alles stil. De directie had pas in de avond de Sabena-vluchten willen stoppen, ter voorbereiding op een inmiddels uiterst onzeker doorstart-scenario met dochterbedrijf DAT.

,,Het ergste vind ik dat het personeel helemaal niet wordt ingelicht'', zegt ticketverkoper Dirk. Zijn achternaam houdt hij liever voor zich, want hij hoopt op een baan bij een `doorstart' met een afgeslankte onderneming. ,,De pers weet meer dan wij.'' Geen wonder: personeelsleden in de vertrekhal van Zaventem hebben een papier in handen gedrukt gekregen met het advies van de directie thuis te blijven ,,en de media te volgen''.

Elders tussen de incheckbalies worden armen om elkaar heen geslagen en vloeien rijkelijk de tranen. Bij de meeste Sabena-werknemers heeft ongeloof en verdriet al plaatsgemaakt voor woede. Vanachter een balie zegt medewerkster Jennifer Streicher te ,,walgen'' van de Belgische regering, omdat zij de 12.000 Sabena-werknemers laat zakken. De grote onzekerheid over een behoorlijke afvloeiingsregeling voedt bij velen de woede. Sommige werknemers sluiten niet uit dat het vandaag of morgen tot gewelddadigheden komt.

Een allochtone werknemer vindt dat de overheid ,,de Belgische vlag heeft verbrand'' door haar nationale luchtvaartmaatschappij in een faillissement te storten. Ook in dit federale land blijkt de nationale trots gekrenkt te kunnen worden. ,,Als zo'n Sabena-toestel in Montreal aankomt, dan landt daar toch een stukje België'', zegt een Franstalige bagagemedewerker.

Velen hekelen ook Swissair, de partner die met het eigen faillissement Sabena in zijn val meenam. Het Zwitserse management besloot enkele jaren geleden tot de financieel onverantwoorde aankoop door Sabena van 34 Airbus-toestellen, waarmee de kas van de eigen Swissair-leasemaatschappij moest worden gespekt.

Tegen acht uur 's avonds krijgen de honderden Sabena-werknemers in de vertrekhal een blauwe brief van de directie uitgereikt met de boodschap die iedereen al uren verwacht. De faillissementsaanvraag door het Sabena-bestuur is een feit.